Anasayfa » Borsa Piyasası » Halka Arz Nedir? Nasıl Yapılır?

Halka Arz Nedir? Nasıl Yapılır?

Halka Arz Nedir? Nasıl Yapılır?Gün geçtikçe artan ticaret hacmi ile birlikte, şirketlerin büyüme oranları da artmaktadır. Ticari hayatın gelişmesi ve ülke sınırlarını aşması, yeni yatırım alanlarının oluşmasına da olanak sağlamıştır. Borsa İstanbul ise ülkemizde ticaret ile uğraşan ve belirli bir piyasa değerinin üstüne çıkmayı başarabilen firmalar için çok önemli bir araçtır. Çünkü şirketler Borsa İstanbul sayesinde kendilerine yeni ortaklar bulabilmektedir. Bu durumun anlamı ise aslında ortak olmanın ne anlama geldiği ile yakından alakalıdır.

Google, Facebook, Twitter, Apple gibi Hisse Senetlerine Yatırım Fırsatı!
Bilgi Almak için Tıklayın.

Yatırımcılar borsada işlem gören şirketlere, ortaklık karşılığı belirli bir para vermektedirler. Bu işlemler Borsa İstanbul aracılığı ile yapıldığı için oldukça pratiktir ve çok yüksek miktarlarda ortaklık gerektirmez. Bir yatırımcı, sadece bir adet hisse senedi alarak bile şirketlere ortak olabilir ve bu ortaklık şirket için oldukça faydalı bir durumdur. Borsa İstanbul’un aracılığı olmadığı durumlarda, küçük meblağlar ile şirketlere ortak olmak neredeyse imkânsızdır. Ancak şirketin payları Borsa İstanbul aracılığı ile çok küçük tutarlarda hisse senetlerine bölündüğü takdirde, birçok yatırımcı o şirkete ortak olabilir. Dolayısıyla Borsa İstanbul aracılığı ile yatırımcılar tarafından alınıp satılabilen şirket hisseleri sayesinde, yeni yatırımlar yapabilme olanağı en yüksek seviyeye çıkmıştır.

Halka Arz Nedir?

Halka Arz Nedir?Halka arz olarak adlandırdığımız durum ise, yukarıdaki paragrafta anlatmış olduğum sebeplerden dolayı şirketlerin tercih ettiği bir işlemdir. Halka arz işlemi sayesinde şirketler, küçük paylar halinde alınıp satılmaya başlanabilir. Borsa İstanbul’da işlem gören bütün şirketler zamanında halka arz edilmiş olan şirketlerdir. “Halka arz” tanımından anlamamız gereken durum ise belirli bir piyasa değerinin üstünde olan şirketlerin, sermayesini yatırımcılara açmak üzere yapmış oldukları çağrı olarak düşünülebilir. Halka arz yapabilecek olan şirketler anonim ortaklığa sahip olan şirketlerdir. Bir başka deyişle halka arz sayesinde şirketler, sahip oldukları bütün varlıkları küçük parçalar halinde satışa çıkartırlar. Dolayısıyla şirketler, halka arz sayesinde yeni yatırımlar yapabilmek veya eski borçlarını ödemek üzere kendilerine nakit para sağlamış olurlar. Bu durumun sonuçları uzun vadede düşünüldüğünde kesinlikle şirketler için olumludur.

Halka arz yapılma durumunun ise şirketler tarafından iki şekli vardır. Birincisi, ilk yapılan halka arz ikincisi ise ikincil halka arzdır. Bu iki durumun birbirinden farkı ise oldukça nettir. Birincil halka arz, daha önceden halka açık olmayan şirketlerin yapmış olduğu halka arz olarak adlandırılır. Birincil halka arz yapan şirketler, halka arz işlemi gerçekleşene kadar halka kapalı şirketler olan tanımlanır. İkincil halka arz yapan şirketler ise daha önceden halka arz edilmiş olan şirketlerdir. Ancak yapılan ilk halka arzda, halka açılma oranını düşük olması şirketi ikincil halka arz yapmaya itmiştir. Örneğin; ilk halka arzda şirketin %30’unu halka açan bir şirket daha sonrasında yeni finansal kaynak sağlamak amacıyla %19’unu daha halka açarak, toplam halka açık yüzdesini %49’a çıkarabilir. Böyle bir durumda, şirketin yaptığı işlem ikincil halka arz olarak tanımlanır.

Borsa İstanbul’da yer alan kimi şirketler yaptıkları halka arzlar sayesinde ticari hayata devam edebilmişlerdir. Genellikle finans haberlerinde denk geldiğimiz “halka arzdan elde edilecek olan gelir” tarzı kavramlar, halka arz kavramının şirketler için ne derece önemli olduğunu göstermektedir. Borsa İstanbul’da işlem görmekte olan Beşiktaş, Galatasaray, Trabzonspor ve Fenerbahçe gibi futbol takımlarına ait şirketler de halka arzın şirketlere olan ekonomik katkısından faydalanarak daha başarılı olmak istemişlerdir. Diğer şirketlerde halka arz yoluyla yani yeni ortaklar vasıtasıyla, şirketin kasasında bulunan parayı artırmak istemişlerdir. Peki, halka arzın şirketlere genel olarak ne gibi faydaları vardır?

Halka Arzın Şirketlere Faydaları

Halka Arzın Şirketlere FaydalarıŞirketlerin halka arz yapmasının en önemli sebeplerinden birisi daha önce belirttiğim gibi kaynak ihtiyacıdır. Günümüzde gelişen ticaret ile birlikte yatırım olanaklarının artması ve şirketlerin bu alanlarda da yatırımlarda bulunmak istemesi, maddi kaynak ihtiyacı olmasının en temel sebebidir. Ek kaynak sağlanması ise borçlanma araçlarının yanı sıra halka arz ile mümkündür ve halka arz sayesinde şirketler tamamen kendi sermayesini halka satışa açarak yeni kaynak sağlamaktadırlar. Halka arz sayesinde, yabancı yatırımlar da halka arz edilen şirketlere yönlenebilir. Örneğin, Akbank ve Türk Hava Yolları gibi hisselerde yabancı yatırımcıların sayısı oldukça fazladır. Bu durum ise küresel sermayeden faydalanmak anlamına gelir. Dolayısıyla, halka arzın şirketlere olan en önemli katkısı maddi kaynak yaratarak yeni yatırımlara olanak sağlamasıdır.

Şirketlerin halka arz edilmesinin şirketlere olan bir başka faydası ise halka arz yoluyla yapılmış olan bir nevi reklamdır. Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin, işlem görmeyen şirketlere göre daha çok bilinmekte olduğu herkes tarafından kabul edilebilir. Örneğin; finans ile ilgili haber yapan kanallarda hisse senetlerinin günlük performanslarından bahsedilir ve bu durum şirketlerin tanınırlık oranlarını artırmaktadır. Şirketin ve faaliyetlerinin daha çok insan tarafından bilinmesi ise şirket için reklam anlamına gelebilir. Reklamların ise firmaların satışlarına ne kadar çok katkıda bulunduğu herkes tarafından bilinmektedir. Dolayısıyla halka arz ile halka açılan bir şirket, doğal olarak insanlar tarafından daha çok bilinmeye başlar.

Halka arzın şirketlere bir diğer faydası ise şirketin sürekli olarak denetime tabi olarak öncesine göre çok daha kurumsallaşmış olmasıdır. Borsa İstanbul ve Sermaye Piyasası Denetleme Kurumu sürekli olarak borsada işlem gören şirketlerin mali tablolarını denetlemektedir. Dolayısıyla halka arz olan şirketler faaliyetlerini eskiye göre çok daha özenli ve düzenli yapmaktadır. Şirketin mali işlere verdiği önemin artması ise şirketin yapacağı faaliyetlerde daha dikkatli olması anlamına gelerek şirketlerin kurumsallaşmasına katkıda bulunur.

Halka Arz Nasıl Yapılır?

Halka Arz Nasıl Yapılır?Daha önceki yazılarımızda aracı kurumların ne gibi faaliyetlerde bulunduğundan yatırımcılar açısından bahsetmiştik. Halka arz yapmak için ise aracı kurumlar ile iletişime geçmek, şirketlerin yapmak zorunda olduğu ilk adımdır. Şirketler aracı kurumlar ile bir aracılık sözleşmesi imzalayarak halka arz işlemini gerçekleştirmiş olurlar. Bu noktada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, şirketin aracılık sözleşmesi yaptığı aracı kurumun halka arza yetkili bir aracı kurum olmasıdır.

Halka arzın işleme konma aşamasında önemli olan bir diğer bilgi ise şirketin sadece aracı kurumla değil Sermaye Piyasası Kurulu ile de sözleşme imzalayacak olmasıdır. Sermaye Piyasası Kurulu ile imzalanan sözleşme ise şirketler açısından çok önemli ifadeler içermektedir. Sermayesini halka açmak isteyen şirketler, Sermaye Piyasası Kurulu ile imzaladıkları sözleşmeler gereği SPK’nın denetimine ve kararlarına tabi olurlar. Dolayısıyla halka arz işleminin gerçekleşmesi için öncelikle şirketin, Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatına uygun hale getirilmesi gerekir. Bu aşamadaki işlemler gerçekleştirildikten sonra ise aracı kurum Sermaye Piyasası Kurulu’na ve Borsa İstanbul’da şirketin halka arz işleminin başlaması için başvuruda bulunur.

Halka arz işleminin yapılması için gereken başvurular tamamlandıktan sonraki süreç ise Borsa İstanbul’un ve SPK’nın faaliyetleri ile devam eder. Bu kurumlarda çalışan yetkililer, şirketin merkez binasını, genel faaliyetlerini, şirketin piyasa değerini ve buna benzer özelliklerini inceleyerek kendi kurumlarına bilgi verirler. Belirttiğim kurumların, uzmanlardan gelen verileri uygun görmesiyle birlikte şirketin halka arz işlemleri başlamış olur. Halka arz işleminin hangi fiyattan gerçekleşeceği ise çeşitli yollarla hesaplanmakla birlikte, genellikle şirketin net değeri ile bölünecek olan pay sayısının hesaplanmasıyla belirlenir.

Ücretsiz eğitim almak ve internetten para nasıl kazanılır öğrenmek için tıklayın.

Borsa Nasıl Oynanır Article Bottom Banner

Hakkında Altay Bilgin

Eğitimini İstanbul Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi'nde başarıyla tamamladıktan sonra, borsaya olan ilgisi nedeniyle yurtiçi ve yurtdışında borsa piyasası hakkında birçok eğitim aldı ve araştırma yaptı. Edindiği bilgileri şimdi yeni yatırımcılar ile BorsaNasilOynanir.co sitesinde paylaşıyor.

BU DA VAR!

Borsada Riskleri Arttıran 10 Etken

Borsada Riskleri Arttıran 10 Etken

Eğer borsada yatırım yapmak istiyor ve belli bir kazanç elde etmeyi hayal ediyorsanız; bilmeniz gereken …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir