Anasayfa » Hisse Senetleri » Hisse Senedi Nedir? Özellikleri ve Çeşitleri Nelerdir?

Hisse Senedi Nedir? Özellikleri ve Çeşitleri Nelerdir?

Hisse Senedi Nedir? Özellikleri ve Çeşitleri Nelerdir?Sermaye şirketlerinin ortaklarına paylarını ve ortaklıklarını belgelemek için verdikleri kıymetli evraklara hisse senedi denilmektedir. Borsa binalarının kurulmasına neden olan hisse senetleri, Sermaye Piyasası Kurulu’ndan (SPK) izin alınarak çıkartılmaktadır. Her sermaye şirketinin hisse senedi çıkartması da mümkün değildir. Hisse senedi çıkarabilecek şirketler, anonim şirketler, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler, özel kanunla kurulmuş kurumlardır.

Hisse Senetlerinin Özellikleri

Hisse senetleri sahiplerine çeşitli getiriler sağlamakta ve sorumluluklar vermektedir. Kazanç, yatırım aracı olarak seçildikleri zaman sağlamaktadır. Bir hisse senedinin yatırım aracı olarak seçilebilmesi için de, borsaya kote olması gerekmektedir. Halka arz edilecek olan hisse senetlerinin borsa izni olması gerekmektedir ve bunun için de hisse senedi borsaya kote ettirilir. Bir hisse senedi borsaya kote edilmemişse, o hisse senedinin ticari işlemleri de yapılamaz. Hisse senetlerinin kote edilmesi hakkında bilgilere buradan ulaşabilirsiniz.

Sahiplerine sağlamış oldukları haklar ise;

Temettü Hakkı: Bir diğer adı kar payıdır. Hisse senedinin ait olduğu şirket kar ettiği zaman, hisse senedi sahibi de bu kara hissesi oranında ortak olacaktır. Ancak, şirket karından kanunen ayrılması gereken miktar ayrılmadıkça ortakların temettüleri dağıtılmamaktadır.

Rüçhan Hakkı: Şirketin bedelli sermaye artırımına gitmesiyle mevcut ortakların artırımdan paylarını alma hakkıdır. Bu haktan ortakların faydalanabilmesi için de eski hisse senedinin SPK tarafından belirtilen süre içerisinde ibraz edilmesi gerekmektedir.

Yönetime Katılma ve Oy Hakkı: Yatırımcının sahip olduğu hisse senedi, şirket yönetim kurulu seçimlerinde seçmen ve aday olarak yönetime katılma hakkı vermektedir. Ama hisse senedinin payı oranında bu gerçekleşmektedir.

Bilgi Alma Hakkı: Hisse senedi sayesinde pay sahibi olan kişilerin her zaman şirket hakkında bilgi edinme hakkı bulunmaktadır.

Sır Saklama Sorumluluğu: Hisse senedi sahiplerinin her zaman şirket sırlarını saklamaları ve açıklamamaları gerekmektedir.

Taahhütleri Yerine Getirme Sorumluluğu: Hisse senedi sahibi, şirket kuruluşundan ve sermaye artırımı sırasında taahhüt ettiği bedeli zamanında ödemek zorundadır.

Sözleşme Şartlarına Uyma Sorumluluğu: Hisse senedi sahibi, ortaklık sözleşmesinde belirtilen ve altında imzası bulunan tüm kurallara uymak zorundadır.

Bu hak ve sorumlulukların bazıları, borsada alınıp – satılan hisse senetleri için geçerlidir. Hisse senetleri borsa dışında el değiştirdiği zaman bazı hakların devredilmesi söz konusu iken, borsada alınıp satılan hisse senetlerinde bu söz konusu değildir. Örnek vermek gerekirse; borsada alınıp – satılan hisse senedinde hakların devri söz konusu değildir. Borsada hisse senetleri ile yapılan işlemler hakkında bilgileri site içerisinden edinebilirsiniz.

Türk Ticaret Kanunu’nun 413. maddesinde belirtildiği şekliyle bir hisse senedinin üzerinde yazılı olması gereken şartlar şunlardır;

  • Şirket unvanı,
  • Yetkili imzalar,
  • Şirketin esas sermaye miktarı,
  • Şirketin tescil tarihi,
  • Hisse senedinin türü,
  • Hisse senedinin nominal değeridir.

Hisse Senedi Çeşitleri

En çok bilinen hisse senedi türleri Adi ve İmtiyazlı hisse senedi türleridir. Ama ülkemizde bu iki hisse senedinin kullanılmasına izin verilmemektedir. Aynı zamanda yatırımcılar tarafından bu hisse senetleri alınıp – satılmamaktadır. Ülkemizde en çok Nama ve Hamiline yazılı hisse senetleri ile işlem yapılmaktadır. Bu hisse senedi çeşitlerini incelemek gerekirse;

Adi ve İmtiyazlı Hisse Senedi: Hisse senedinin ait olduğu şirketin belli bir kısmını temsil eden ve sahibine şirket karından payını alma hakkı, şirket yönetiminde yer alma hakkı, oy kullanma hakkı, şirket faaliyetlerinde bilgi edinme hakkı veren hisse senetleridir. İmtiyazlı hisse senetleri ise adi hisse senetlerine göre daha fazla ayrıcalık tanıyan ve özel temettü dağıtımları gibi hakları veren, ana sözleşmeden belirtilen koşulları sağlayan hisse senetleridir. İmtiyazlı hisse senetlerine ‘altın hisse’ adı da verilmektedir.

Nama ve Hamiline Yazılı Hisse Senetleri: Anonim ortaklık payını temsil etmesi adına çıkarılmış ve belirli bir kişinin adına düzenlenmiş kıymetli evraklardır. Hamiline yazılı hisse senetleri ise üzerinde herhangi bir ad bulundurmaz ve bu hisse senetlerinin sahibi ya hisse senedini ibraz eden kişidir ya da Takasbank dökümünde kimin adı yazılıysa o kişidir. Borsada alınıp satılan hisse senetleri hamiline yazılı senetlerdir.

Primli ve Primsiz Hisse Senetleri: Hisse senedinin üzerinde yazılı olan nominal değerden daha yüksek bir beden ile çıkarılan hisse senetleri primli hisse senetleridir. Üzerinde yazılı olan nominal değerden çıkarılıyorsa da primsiz hisse senedidir. Hisse senetlerinin değerlemesi hakkında bilgiler için burayı tıklayın.

Bedelli ve Bedelsiz Hisse Senetler: Şirketin kuruluş veya sermaye artırımında çıkarılan hisse senetleri bedelli hisse senetleridir. Şirketin bazı varlıklarında değer artışı yaşanmış ve bu değer artışının sermayeye eklenmesi ile çıkarılan hisse senetleri de bedelsiz hisse senetleridir.

Kurucu ve İntifa Hisse Senetleri: Şirketin kurulusunda emeği geçen kişiler için çıkarılan hisse senetleri kurucu hisse senetleridir ve sahibine, ortaklık, şirket yöntemine katılma hakkı vermemektedir. Yalnızca şirketin karından bir kısmını alma hakkı vermektedir. İntifa hisse senetleri ise belirli kişiler için alacak ya da hizmetler karşılığında çıkarılan, ortaklık hakkı vermeyen hisse senetleridir.

Son olarak birbirine çok karıştırılan hisse senedi ve tahvil arasındaki farklara değinmek istiyorum:

  • Hisse senetleri sahibine ortaklık hakkı sağlarken, tahvil alacak hakkı sağlar.
  • Hisse senedi sahibine yönetime katılma hakkı verirken, tahvil bu hakkı vermez.
  • Tahvil sabit iken, hisse senetleri değişken getiri sağlamaktadır.
  • Tahvilin herhangi bir riski yokken, hisse senetleri risk içermektedir.
  • Tahvilde vade bulunurken, hisse senetlerinde vade bulunmamaktadır.
  • Hisse senetleri, anonim ve sermayesi bölünmüş komandit şirketler tarafından çıkartılırken, tahvil tüzel kişiliğe sahip kamu kuruluşları tarafından çıkartılmaktadır.

Ücretsiz eğitimlerden yararlanmak ve deneme hesabı indirmek için burayı tıklayın.

Borsa Nasıl Oynanır Article Bottom Banner

Hakkında Aysun Bayhan

Üniversite eğitimini tamamladıktan sonra borsa ve forex piyasasına olan merakı nedeniyle bu piyasalar hakkında araştırmalar yapmaya karar verdi. Şu an edindiği bilgileri borsanasıloynanır.co sitesi aracılığıyla kaleme alıyor.

BU DA VAR!

Forex Hisse Senedi İşlemleri Nasıl Yürütülür? Nelere Dikkat Edilmeli?

Forex Hisse Senedi İşlemleri Nasıl Yürütülür? Nelere Dikkat Edilmeli?

Forex piyasası hakkında bir şeyler duyduğunuz zaman, genellikle dövizlerden ve altından bahsedildiğini görmüşsünüz olabilirsiniz. Ama …

18 yorum

  1. Bu bilgiler için teşekkürler.

  2. Barbi Bebek Oyunu

    Bilgi paylaşımınız için teşekkürler.

  3. Dikkat.
    Kisisel is için bir kredi ihtiyaci mi? hemen tamam da kredi transferi için irtibata geçin.

  4. Yavuz Selim Göçer

    İmtiyazlı hisse senedini borsa da satabilmemiz için başvuru yapabileceğimiz kurum varmıdır?
    Nasıl satabiliriz bu hisseyi ittfh imtiyazlısı borsada işlem görmüyor.
    Hisseyi borsada işlem görebilmesi için kime başvurabiliriz?

    Cevaplar için teşekkürler.

  5. bilgiler için teşekkürler, uzun vadede hisse senedi alımı yapmak istiyorum. daha ilk deneyimlerim olacak inşallah herşey istediğim gibi olur.

  6. Hisse senedi nedir daha onu bile bilmiyordum, iyi ki bu site varda öğrendik 🙂
    Teşekkür ederim.

  7. Aysun hanım sayenizde hisse senedi nedir öğrendim. Oldukça akıcı bir anlatım yapmışsınız teşekkürler.

  8. Hisse senetlerinde vade olmamasinin temel nedeni nedir. (Kaynak yonetimi acisindan degerlendirilecek)

    • Tahvillerde bilindiği üzere belirli bir vade (5 yıllık, 10 yıllık benzeri) vardır ve vade bitiminde tahvil sahibi ile işletme arasındaki hukuki ilişki sona erer. Ama hisse senetlerinde belirli bir vadeden söz edilemez. Hisse senedi sahibi ile şirket arasında sürekli ve ebedi bir ilişki söz konusudur. Yani hisse senedinin sahibi değişse bile şirket ile ilişkisi sonlanmaz. Bu nedenle hisse senedinde vadeden bahsedilemez.

  9. Aysun hanım uzun zamandır bu hisse senedi işine girmek istiyordum ancak bilgisizliğimden korkuyordum. O kadar güzel anlatmışsınız ki, olay tam olarak kafamda oturdu, teşekkür etmek istedim buradan.

  10. Verdiğiniz bilgiler için teşekkürler. Ben şimdi hisse senedi almak istiyorum, banka dışında bir yerden alamıyor muyum arkadaşlar bir yardım eder misiniz?

  11. hisse senedi alıp bir yıl unutsak, 20 bin tl ye ne kadar para kazanırım. tavsiye ettiğiniz senet var mı?

  12. Hisse senedi alıp satarak ayda kaç para kazanabiliriz? Sermaye olarak 10 bin TL koymayı düşünüyorum.

    • Elde edilecek kazanç ile ilgili bir rakam söylemek mümkün olmayacaktır. Oluşturacağınız portföyden; şirketlerin performansı, gelen makro ekonomik veriler gibi etkenler nedeniyle 3 derken 5 kazanabilir veya 5 derken 3 kazanabilirsiniz.

  13. Aysun hanımcım çok güzel anlatmışsınız nasıl hisse alacağımızı, peki biz hisse alarak nasıl para kazanacağız, hangilerini almalıyız bu konularda da bilgi verir misiniz?

  14. verdiğiniz tüm bilgiler için teşekkürler.

  15. Aysun Hanım,

    elimde 1992 yılından kalma tofaş hissenleri vardı 2012 yılında yapı kredi araclığı ile kayıt ettirdim bana 100 bin 200 bin TL tutar denilmişti ama kayıt yaptıktan sonra şuanki değeri 743 TL tutuyormuş nasıl oluyor bana
    bu konuda bilgi verebilirmisiniz. telefon da yada email ile birde kapalı namda imiş satış yapamıyorum ama dilekçe verdim açılsın diye. bu konuda da yardımcı olursanız sevinirim.

    selamlar,

    • Merhabalar,

      Şirketin değişen piyasa değeri, hisse bölümü, sermaye artırımları gibi nedenlerden dolayı değerinde değişiklik olmuş olabilir. Bu anlamda Tofaş yatırım birimi ile iletişim kurabilir ve daha fazla bilgi alabilirsiniz. Satın alınmış veya herhangi bir nedenden teşekkür mahiyetinde verilen hisselerden olabilir. Bu konuda en doğru bilgiyi Tofaş ve bankanızdan alabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir