Anasayfa » Döviz Borsası » Parite Nedir? Çeşitleri Nelerdir?

Parite Nedir? Çeşitleri Nelerdir?

Parite Nedir? Çeşitleri Nelerdir?Yatırım yapmak denildiği zaman akla öncelikle ya dövizler gelir ya altın gelir ya da borsada hisse senetlerine yatırım yapmak gelir. Ama özellikle de günümüzde yatırım yapmak kelimelerinin çok daha farklı anlamlar taşıdığını biliyoruz ve görüyoruz. İnternet üzerinden gerçekleştirilen işlemleri ile finans piyasaları yatırımcılara iyi olanaklar sunarak birikimlerini değerlendirip kazanç elde etme olanağı sunmaktadır.

İnternet üzerinden tüm dünya para birimlerine 100 kat karla yatırım yapın!
Detaylı Bilgi için Burayı Tıklayın.

Günümüz olanakları göz önünde bulundurulduğu zaman birçok yatırım aracının varlığı söz konusudur ve bu yatırım araçları ile döviz bürolarına, kuyumculara göre daha kazançlı işlemler yapıldığı görülmektedir. Forex ve borsa piyasasında işlem gören yatırım araçlarına internet üzerinden fiziki olmayan alım – satım işlemleri ile yatırım yapılarak daha güvenli kazançlar elde edilmektedir.

Parite Nedir?

Başlığımız olan parite konusuna gelecek olursak; forex ve borsada para birimleri ile çiftler halinde işlem yapılmaktadır ve bu para çiftlerine parite denilmektedir. Parite nedir sorusunun tam olarak anlamı ise; bir ülkenin para biriminin başka bir ülkenin para birimine karşı değeridir. Örnek vermek gerekirse; EUR/USD paritesi, USD/JPY paritesi.

Pariteler arasında en yüksek işlem hacmine sahip olan parite olarak EUR/USD paritesi üzerinden açıklamaya devam edecek olursak;

  • EUR/USD paritesinin değeri, Euro para biriminin Amerikan doları karşısındaki değeridir. Yani EUR = 2, USD = 1 diyecek olursak; EUR/USD paritesinin değeri 2 olacaktır. Ayrıca 1 Euro = 2 Amerikan doları anlamına da gelmektedir.
  • Paritede ilk yazılan para birimi baz (ana) para birimini ifade eder. İkinci yazılan para birimi ise karşıt para birimini ifade etmektedir. Yani EUR baz döviz iken, USD karşıt dövizdir.
  • Parite ile yapılan işlem sonucunda elde edilen kar veya zarar karşıt döviz cinsinden ifade edilmektedir. Yani EUR/USD paritesi ile yapılan bir yatırım işlemi sonucunda elde edilen sonuç USD para birimi cinsinden hesaplanmaktadır.

Parite Çeşitleri Nelerdir?

Finans piyasalarında işlem gören 7 majör para birimi bulunmaktadır. Bu para birimlerinin majör olarak kabul edilmesinin nedeni ait oldukları ülkelerin ekonomilerinin canlılığından kaynaklanmaktadır. Yani bu ülkelerin ekonomilerinin diğer ülke ekonomilerine göre çok daha sağlam ve dinamik olduğu bilinmektedir.

7 majör para birimi dışındaki para birimlerine de minör para birimi denilmektedir. Bu açıklama üzerinden gidecek olursak; iki majör para biriminin oluşturduğu pariteye majör parite denilmektedir ve iki para biriminin de paritenin değeri üzerinde etkili olduğu bilinmektedir. Bir majör para birimi ve bir minör para biriminin oluşturduğu pariteye ise minör parite (egzotik parite) adı verilmektedir. Minör pariteler genellikle yerel yatırımcılar tarafından tercih edilmektedir. Örneğin; USD/TRY paritesi minör paritedir ve genellikle Türk yatırımcılar tarafından tercih edilir.

Majör Pariteler

İki majör para biriminden oluşan paritelere majör parite denilmektedir. Bu tip parite üzerinde iki para biriminin de kısmen etkisi bulunmasına rağmen bir para birimi daha etkili olmaktadır. EUR/USD paritesi bir majör paritedir ve iki para birimi de paritenin değerine yön verdiği gibi USD paritenin değerinde daha etkili olmaktadır.

Tek tek majör pariteleri incelersek;

EUR/USD Paritesi:

eur-usd-paritesi

Finans piyasalarında en yüksek işlem hacmine sahip para birimi olduğu bilinmektedir ve forex piyasasında gerçekleştirilen parite işlemlerinin %85’inin EUR/USD paritesi üzerinden yapıldığı bilinmektedir. Paritede Euro baz dövizi oluştururken, Amerikan doları karşıt dövizi oluşturmaktadır. Yapılan alım – satım işlemi sonucunda elde edilecek kar veya zarar durumu da Amerikan doları cinsinden ödenmektedir.

Paritenin değeri genel olarak Amerikan dolarının değerine göre değişkenlik göstermektedir. Doğal olarak parite Amerikan ekonomisinde ve siyasetinde meydana gelen değişikliklerden direkt olarak etkilenmektedir. Euronun etkisinin hiç olmadığını söylemek ise yanlış olacaktır.

Görmek için Tıkla!EUR/USD paritesinin bu kadar yüksek işlem hacmine sahip olmasının nedeni olarak; ABD’de ve dünya genelinde yaşanan finansal kriz sonrasında Amerikan dolarının aşırı değer kaybı ve Euro’nun hızla değer kazanması sonucunda yatırımcıların bu değişkenlikten faydalanmak istemesidir. Kriz döneminde paritenin değerinde meydana gelen aşırı yükseliş yatırımcısının yüksek kazançlar elde etmesini sağlamıştır.

Günümüzde ise Amerikan dolarının geri kazandığı güç ve Euro’nun eski popülerliğini yitirmesi ile EUR/USD paritesi yatırımcıların gözünde güvenilirliğini kaybetmiş ve kriz dönemine göre daha az talep görmesine neden olmuştur. EUR/USD paritesi günümüzde daha çok kısa süreli alım işlemi yapan ve scalping yapan tecrübe sahibi yatırımcılar için en uygun yatırım aracı statüsündedir.

USD/JPY Paritesi:

usd-jpy-paritesi

Amerikan doları – Japon yeni paritesi de majör bir paritedir ve yüksek işlem hacmine sahip paritelerden birisidir. Amerikan doları baz dövizi, Japon yeni karşıt dövizi oluşturmaktadır. Alım – satım işlemi sonucunda elde edilen sonuç Japon yeni cinsinden ödenmektedir.

Bu paritede de EUR/USD paritesinde olduğu gibi karşıt döviz olan Japon yeni paritenin seyri üzerinde daha etkilidir. Japonya ekonomisinin ihracata dayalı olması nedeniyle hükümet tarafından sıklıkla JPY değerine müdahale edilmektedir. Hatta 2013 yılında patlak veren kur savaşları tartışmasının ve G20 toplantılarının ana konusu da bu müdahaleler olmuştur.

USD/JPY paritesi aşırı dalgalanma gösteren bir paritedir. Amerikan dolarının yüksek işlem hacmine sahip bir para birimi olması pariteyi hassas bir parite yapmaktadır. Bu nedenle ABD ekonomisinde meydana gelen gelişmeler, ABD’nin diğer ülkeler ve kıtalar ile ilişkileri, Amerika – Japonya ilişkileri, Amerika ve Asya kıtası arasındaki ilişkiler paritenin yüksek dalgalanma göstermesine neden olacaktır.

Yatırımcıların iyi bir piyasa takibi yapması ve fiyat grafiklerini doğru analiz edip yorumlayabilmesi sayesinde kısa vadede yüksek kazanç elde edebilecekleri bir parite olma özelliği taşımaktadır. Ama unutmamak gerekir ki; yüksek dalgalanma aynı zamanda yüksek oranda risk anlamına da gelmektedir.

GBP/USD Paritesi:

gbp-usd-paritesi

İngiliz sterlini – Amerikan doları paritesinin değeri İngiltere ekonomisi tarafından belirlenmektedir. İngiliz sterlini baz dövizi oluştururken, Amerikan doları karşıt dövizi oluşturmaktadır ve alım – satım işlemi sonucunda elde edilen kar veya zarar Amerikan doları cinsinden verilmektedir.

Paritenin gidişatı ile ilgili olarak yıllardan beri süregelen Amerika – İngiltere rekabetinin bir örneği yaşanmaktadır. Paritenin geçmiş yıllardan günümüze kadar olan değeri incelendiği zaman bu açıkça görülecektir. Paritenin en yüksek değerine 1980’li yılların başında ulaştığı bilinmektedir ve en düşük dip seviyesini de 1985 yılında görmüştür. Aynı zamanda Euro’nun kullanılacağı ve İngiliz sterlinin tedavülden kaldırılacağı spekülasyonu de paritenin büyük ölçüde değer ve güven kaybetmesine neden olmuştur. Günümüzdeki değerini incelediğimiz de ise 2000’li yıllardan bu yana % 50’den fazla değer kazandığı açıkça görülmektedir.

İngiliz ekonomisinde meydana gelen olumlu veya olumsuz herhangi bir gelişme direkt olarak paritenin değerini etkileyecektir. Örnek vermek gerekirse; İngiliz ekonomisinde meydana gelen büyüme veya yüksek faiz uygulaması paritenin değerinin yükselişe geçmesine neden olacaktır. Bu nedenle de İngiliz hükümetinin sterlin ile ilgili yaptığı herhangi bir açıklama, müdahale ve açıklanan makro ekonomik verilerin iyi bir şekilde takip edilmesi gerekmektedir.

USD/CHF Paritesi:

usd-chf-paritesi

Amerikan doları – İsviçre frangı paritesi değeri de Amerikan doları tarafından belirlenmektedir. İsviçre ekonomisinin dünyanın en sağlam ekonomisi olduğu bilinmesine rağmen, Amerikan doları paritenin seyrini etkilemektedir. Amerikan ekonomisinde meydana gelen herhangi bir olumlu veya olumsuz değişiklik direkt olarak paritenin değerine yansımaktadır.

Parite ile ilgili olarak en net söylenebilecek konu paritenin son 10 yıl gibi uzun bir süreçte sürekli olarak değer kaybetmesi söylenebilir. İsviçre ekonomisinin stabilitesi karşısında Amerikan dolarının değer kaybettiği zamanlarda paritenin değer kazandığı görülmesine rağmen kayıp dönemleri daha uzun bir zamanı kapsamaktadır.

USD/CHF paritesinde hızlı yükseliş veya düşüş dönemleri yaşanmamaktadır ve bu nedenle parite değer kaybettiğinde açığa alım işlemi ile kazanç elde etmek mümkündür. Aynı zamanda günümüzde en popüler piyasa olan forex piyasasının en çok kazandıran pariteleri arasında yer almaktadır.

AUD/USD Paritesi:

aud-usd-paritesi

Avustralya doları – Amerikan doları paritesinin seyri genel olarak uzun vadeli yatırımlar için uygun görülmektedir. Çünkü aşırı dalgalanma göstermeyen bir paritedir. Avustralya doları baz dövizi oluştururken, Amerikan doları karşıt dövizi oluşturmaktadır ve elde edilen kar – zarar Amerikan doları cinsindendir.

Avustralya’nın ekolojik durumu genel olarak paritenin seyrini etkileyen ana faktördür. Genel olarak kuraklığın ve sel gibi felaketlerin hakim olduğu bir ekolojik sisteme sahip olması doğal olarak Avustralya ekonomisini olumsuz yönde etkilemektedir ve paritenin değerinin de düşmesine neden olmaktadır.

Avustralya doları dünyanın en çok kullanılan 6. para birimini oluşturmasının yanı sıra forex yatırımcıları tarafından da yoğun talep gören bir para birimidir. Paritenin en yüksek değerini 2010 yılında, en düşük değerini de 2001 yılında gördüğü bilinmektedir. Parite üzerine her ne kadar Avustralya doları etkili olsa dahi, Amerikan dolarında meydana gelen son yükselişler ve Avustralya dolarının dış etkiler nedeniyle değer kaybetmesi paritenin değerinde büyük değişikliklere neden olmuştur.

USD/CAD Paritesi:

usd-cad-paritesi

Amerikan doları – Kanada doları paritesi de son zamanlarda özellikle forex yatırımcılarının yoğun talebini gören paritelerdendir. Amerikan doları baz dövizi oluştururken, Kanada doları karşıt dövizi oluşturmaktadır.

2007 yılında Kanada doları ilk defa Amerikan dolarından daha değerli bir para birimi olarak işlem görmüştür ve o dönemde USD/CAD paritesi en düşük değerini göstermiştir. O dönemde meydana gelen Amerikan doları düşüşünün ana nedeni de finans krizdir.

EUR/JPY Paritesi:

eur-jpy-paritesi

Euro – Japon yeni paritesi de son yılların popüler pariteleri arasındadır. Euro baz dövizi oluştururken, Japon yeni karşıt dövizi oluşturmaktadır. İki para birimi tarafında da yaşanan gelişmeler sonucunda en yüksek değerini 2008 yılında göstermiştir. Bunun yanı sıra 15 yılı aşkın yatırım sürecinin yaklaşık 10 yılı değer kazanan bir yol izlemiştir.

2010 yılında en çok değer kazanan ve en çok kar getiren para birimi olarak Japon yeni belirlenmiştir. Bunun yanı sıra Amerikan doları karşısında büyük değer kaybı gösteren Euro nedeniyle de, EUR/JPY paritesi kazançlı yatırım işlemlerinin vazgeçilmezi olmuştur. Euronun birçok ülkede kullanılan bir para birimi olması ve Japon yeninin de birçok ülke üzerindeki etkisi nedeniyle yüksek işlem hacmine sahip majör pariteler arasında yer almaktadır.

EUR/GBP Paritesi:

eur-gbp-paritesi

Euro – İngiliz sterlini paritesi de yüksek işlem hacimli majör paritelerdendir. Finansal kriz döneminde Euro’nun, sterlinden daha fazla değer kazanması bile paritenin değerinin yükselmesine neden olamamıştır. Güçlü bir yapıya sahip olan İngiliz sterlininin bu nedenle parite üzerinde daha fazla etkisi bulunmaktadır. Aynı zamanda Euro’nun bazı Avrupa Birliği ülkeleri tarafından benimsenmemesi de Euro’yu hiçbir zaman İngiliz sterlini karşısında daha değerli yapamamıştır.

Minör Pariteler

dolar-try-minor-parite

Bir majör para birimi ve bir minör para biriminden oluşan paritelere minör para birimi denilmektedir. Minör pariteler genel olarak yerel traderlar tarafından talep gören paritelerdir. Yine de forex piyasası gibi küresel bir piyasada her bir minör parite de kazançlı birer yatırım aracıdır. Minör paritelerin işlem hacimleri majör paritelere nazaran çok daha düşüktür.

En çok tercih edilen minör para birimleri ise; Yeni Zelanda Doları (NZD), Güney Afrika Cumhuriyeti Randı (ZAR), Singapur doları (SGD)’dır.

Majör para birimleri dışında para birimleri ile işlem yapmak isteyen yerel yatırımcılar bunu genellikle çapraz kur denilen işlemler üzerinden gerçekleştirir. Çapraz kur sisteminde bir para birimin dolar karşındaki değeri üzerinden diğer para biriminin değeri hesaplanmaktadır. Yani Amerikan doları dışındaki iki farklı para biriminin dolar kuru üzerinden hesaplanması sistemine dayanır. Örnek vermek gerekirse;

  • 1 USD = 0,5 EUR ve 1USD = 1,5 TRY olarak kabul edilirse, bu noktada oluşturulacak çapraz kur üzerinden EUR/TRY değeri bulunabilir. 0,5 EUR = 1,5 TRY ise 1 EUR = 3 TRY olacaktır. EUR/TRY paritesi de 3’e eşit olacaktır.

Dolar dışında en aktif kurlar ise Euro, Japon yeni ve İngiliz sterlinidir. Minör pariteler genel olarak bu şekilde hesaplanmaktadır ve tahmin edileceği üzere majör para birimi paritenin değeri üzerinden daha büyük etkiye sahip olacaktır.

Ücretsiz eğitimlerden yararlanmak ve deneme hesabı sahibi olmak için burayı tıklayın.

Borsa Nasıl Oynanır Article Bottom Banner

Hakkında Aysun Bayhan

Üniversite eğitimini tamamladıktan sonra borsa ve forex piyasasına olan merakı nedeniyle bu piyasalar hakkında araştırmalar yapmaya karar verdi. Şu an edindiği bilgileri borsanasıloynanır.co sitesi aracılığıyla kaleme alıyor.

BU DA VAR!

Dolar mı, TL mi Almalı?

Dolar mı, TL mi Almalı?

Dolar/TL kurunun, 7 Haziran seçimlerinden bu yana çeşitli fiyatlamalar ve temel gelişmelerle hareket ettiğini söylemek …

4 yorum

  1. Özellikle majör ve minör pariteler üzerine bir makale hazırlamam gerekiyordu. Tam da aradığım şeyi buldum makalemde bu siteyi kaynak göstereceğim. 🙂

  2. bu aralar sürekli arkadaşlarımın ağzın şu parite bu fiyata indi, bu parite bu fiyata çıktı var. sayenizde öğrendim.

  3. 94 ülkenin para birimi arasında güncel parite hesabı yapabilirsiniz.

  4. Çok güzel ve açıklayıcı olmuş. Klavyenize sağlık

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir