Anasayfa » Borsa Piyasası » Borsada Fiyatlar Nasıl ve Neye Göre Değişiyor?

Borsada Fiyatlar Nasıl ve Neye Göre Değişiyor?

Borsada Fiyatlar Nasıl ve Neye Göre Değişiyor? Borsada doğru yatırım yapabilme becerisi, fiyatların nasıl değiştiğini bilmekle doğru orantılıdır. Yatırım yapmak isteyen ve halen borsada yatırım yapmakta olan kişilerin daha doğru kararlar verebilmesi için hisse senedi fiyatlarının neye göre hareket ettiğini bilmesi önemli bir konudur. Arz ve talep dengesine göre değişim gösteren fiyatlar, kazancınızı belirleyen en önemli noktadır. Elbette bir yatırımcının arz ve talep neye göre değişiyor bilmesi gerekmektedir.

Dünya Borsalarında Dev Hisse Senetlerine 5/24 Yatırım Fırsatı!
Bilgi Almak için Tıklayın.

Bu makale, sitemizin okuyucularına daha doğru kararlar vermelerini sağlayacak ipuçlarını içermekle birlikte doğru zamanda, doğru yatırım yapmak için gereken etkenleri, fiyatların artmasını ya da azalmasını etkileyen faktörleri anlatmaktadır.

Arz – Talep Dengesinin Borsa Fiyatlarına Etkisi

Arz - Talep Dengesinin Borsa Fiyatlarına EtkisiDoğru zamanda doğru yatırım yapabilmek için gerekli en önemli bilgi, arz- talep dengesinin nasıl oluştuğudur. Hisse senetdi fiyatlarını takip ederken gördüğümüz fiyatlar, aslında bir arz – talep dengesinin sonucudur. Örneğin; bir X kodlu hisse senedinin 3,01-3,02 kademesinde olduğunu varsayalım. Bu durumda yatırımcının anlaması gereken durum, 3,01 TL fiyattan X kodlu hisseye talep olduğu ve 3,02 TL fiyattan belli bir miktar arz olduğudur. Peki, bu fiyatlar nasıl değişir?

Bunun cevabı ise anlık gerçekleşen alış veya satış işlemlerindedir. Bahsi geçen X kodlu hisse senedinde 3,01 TL fiyatından 2000 lot alış işleminin beklediğini ve 3,02 fiyatından ise 2500 lot satış işleminin beklediğini varsayalım. Bu durumda, eğer o hisse senedine 2001 lotluk satış gelirse, hissenin fiyatı bir alt kademeye yani 3,00-3,01 kademesine düşer. (Alış fiyatının 3,00 TL olması için, 3,00 TL fiyatından alıcı olması gerektiğini unutmayalım.) Tersi durumda ise X kodlu hissede 2501 lotluk bir alış işlemi 3,02 TL fiyatından gerçekleşirse hissenin fiyatı bir üst kademeye yani 3,02-3,03 kademesine çıkar. (3,03 kademesinde satıcı olmaması durumunda hisse en yakın satıcı olan kademeye yükselir.)

Yukarıda bahsettiğim arz – talep dengesi hisse fiyatları değişiminde temel bir durum olmakla birlikte, asıl önemli olan dengenin neye göre oluştuğudur. Yani asıl incelenmesi gereken durum, yatırımcıların bir hisse senedini neden almak veya neden satmak istediğidir. Çünkü bir hisseden eğer yatırımcının beklentisi var ise o hisseyi talep eder ve beklentisi bittiği durumda arz eder. Dolayısıyla, bir hissenin fiyatını değiştiren etkenlerin temeli arz – talep dengesi olmakla birlikte asıl sorgulanması gereken arz -talep dengesinin ne gibi etkenler ile şekillendiğidir.

Şirket Durumunun Borsa Fiyatlarına Etkisi

Şirket Durumunun Borsa Fiyatlarına EtkisiArz-talep dengesinin en önemli unsurlarından biri olan şirketin durumu, yatırımcıların en önemli bilgi kaynağını oluşturur. Bir şirketin mali yapısı, yönetim başarısı veya başarısızlığı, yaptığı yatırımlar, kar payı dağıtma ihtimali gibi unsurlar ise şirketin genel durumu hakkında yatırımcılara ipuçları sunar. Örnek vermek gerekirse; bundan birkaç sene önce Tav Havalimanları’nın 3. Havalimanı işletmesi ihalesine katılımının sonucu, yatırımcılara karar verme sürecinde oldukça yardımcı olmuştur. Şirketin ihaleyi alamaması, yatırımcılardaki beklentiyi bitirerek yoğun bir satış dalgası halini almıştır. Bu örnek, şirketin yaptığı yatırımların sonuçlarının, hisse fiyatlarındaki değişimine somut bir örnektir.

Bir diğer örnek ise, İhlas Holding Yönetim Kurulu Başkanı Enver Ören’in vefatıyla birlikte İhlas Holding hisse fiyatlarındaki düşüştür. Yatırımcılar, yönetim kurulu başkanı Ören’in vefatını şirket için kötü bir haber olarak algılayıp ellerindeki hisse senetlerini arz etmişlerdir ve bu durum hisse fiyatlarında düşüşe yol açmıştır.

İki örnekte de görüldüğü gibi, hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişimlere şirketin içinde bulunduğu durum öncülük etmektedir. Tecrübeyle sabit olmakla birlikte, bu tarz şirket haberleri, borsanın genel havası olumlu olmasına rağmen şirket hisseleri üzerinde olumsuz etkiye sahiptir.

Tersi bir durumu incelemek gerekirse, Net Holding şirketinin Milli Piyango ihalesini kazanması ve hatta ihale süresince gerçekleşen fiyat dalgalanmaları, şirketin içinde bulunduğu durumun ne derece hisse fiyatlarında etkili olduğunu kanıtlar niteliktedir. İhaleyi alamama korkusu yatırımcılara hisselerini satma kararı aldırsa da ihalenin sonucunda kazanan tarafın Net Holding olması, hisseyi olan talebi artırmış ve bir önceki güne göre -%5 fiyattan işlem görürken hisse fiyatları %1 artıya geçmiştir.

İlginizi Çekebilir: Borsada İşlem Gören Şirketler Listesi

Dolayısıyla, borsada doğru yatırım yapmak öncelikle arz – talep dengesinin neye göre oluştuğunu ve bu dengenin en önemli unsurlarından biri olan şirketin durumuyla ilgili detaylı bilgi sahibi olmakla mümkündür.

Uluslararası Ekonomi Politikalarının Borsa Fiyatlarına Etkisi

Uluslararası Ekonomi Politikalarının Borsa Fiyatlarına EtkisiHisse senedi fiyatlarındaki dalgalanmalar, bir diğer önemli faktör olan uluslararası ekonomi politikalarına bağlıdır. Geçmişte örneklerini gördüğümüz, FED’in faiz artırımı süreci veya Çin ekonomisindeki daralma, ülkemiz borsasında işlem gören şirket hisselerini olumsuz olarak etkilemiştir. Bunun sebebi ise yine arz – talep dengesinin yatırımcıların kararlarından dolayı oluşmasındandır.

Örnek olarak, Çin ekonomisindeki daralma ile ticari ilişkilere sahip olan Türkiye dahil birçok ülkede yatırımcılarda olumsuz etki uyandırmış ve ellerinde bulunan hisseleri, beklentilerinin azalması sebebiyle satışa sunmuşlardır. Dolayısıyla, bir hisse senedinin fiyatı sadece kendi dinamikleriyle değişmez; uluslararası ekonomide değişmeler hisse fiyatlarındaki değişmenin önemli bir nedenidir.

Ülke Ekonomisi ve Siyasi Sorunlarının Borsa Fiyatlarına Etkisi

Ülke Ekonomisi ve Siyasi Sorunlarının Borsa Fiyatlarına EtkisiArz – talep dengesinin bir başka unsuru ise ülke içindeki yaşanan siyasi, toplumsal sorunlar ve ülkenin kendi ekonomi politikalarıdır. Devlet tarafından belirli bir sektöre teşvik verileceğinin açıklanması, o sektörde işlem gören hisse senetleri için olumlu bir beklenti doğurabilir ve dolayısıyla fiyatlarda artış görülmesi muhtemeldir.

Bir şirketin içinde bulunduğu sektör de arz – talep dengesinde önemli bir yere sahiptir. Örneğin, yatırımcıların aklında genellikle havayolu şirketlerinin geleceğinin olduğuna dair bir kanaat vardır ve bu sektörde yer alan hisse senetlerine beklentiler dahilinde talebin fazla olduğu görülebilir. Türk Hava Yolları ve Tav Havalimanları hisseleri bu sektördeki en önemli hisselerden ikisidir ve geçmişteki grafiklerine bakıldığında Türk Hava Yolları’nın kısa bir süre içinde 2 TL gibi fiyatlardan 10 TL’ye yükseldiği ve Tav Havalimanları’nın ise 7-8 TL gibi fiyatlardan 23-24 TL civarlarına yükseldiği görülebilir. Dolayısıyla, şirketin yatırım yaptığı alanlar hisse senedi fiyatlarında önemli derecede etkilidir.

Hisse senetleri fiyatlarındaki en önemli etkenlerden biri olan siyasi sorunlar ve toplumsal olaylar, 2013 yılı haziran ayında yaşanan Gezi Parkı olayları ile örneklendirilebilir. Hisse senetlerinin o dönemli fiyatları incelenirse, olayların başladığı ilk günden itibaren hisse senedi fiyatlarında büyük bir düşüş gözlenmiştir ve bu durum yatırımcıların, Gezi Parkı olaylarından kendilerine bir pay çıkarttığını ve olaylar düzelene kadar hisse senetlerinden olan beklentilerinin azaldığını göstermiştir. Şöyle ki; Borsa İstanbul’da işlem gören hemen hemen bütün hisselerin yatırımcıları o tarihlerde hisselerini arz etmeyi uygun görmüşlerdir.

Siyasi sorunlara olan bir başka örnek ise, 7 Haziran’da yapılan seçim sonuçlarıdır. Yatırımcılar, 12 yıldır tek başına iktidarda olan Ak Parti’nin tek başına tekrar iktidar olmasını olumlu bir sonuç olarak görürken, seçimin tam tersi bir durumda sonuçlanması, bütün hisse senetlerinde neredeyse taban fiyatlarının görülmesine neden olmuştur. Kasım ayındaki seçimler ise bunun tersi bir örnek durumunda olup, Ak Parti’nin tek başına iktidar olması, yatırımcıların borsadan olan beklentilerini artırmıştır ve seçimlerin ertesi günü borsa güne yükselişle başlamıştır.

Bu yazıda anlattığım, hisse senedi fiyatlarındaki değişimlerin nedenleri ve nasıl oluştuğu konusu, yeni başlayan ve kısmen de olsa borsa hakkında bilgisi olan yatırımcılara, doğru yatırım yapma konusunda fikir verebilir. Tekrar etmek gerekirse; bir hissenin fiyatı, arz-talep dengesine ve bu dengenin nasıl oluştuğuna; şirketin mali yapısına, yönetim başarısına, ülkenin siyasi durumuna, toplumsal olaylara, uluslararası ekonomi politikalarına ve bunun gibi etkenler bağlıdır.

Ücretsiz eğitim almak ve 100.000 dolarlık demo hesabı indirmek için tıklayın.

Borsa Nasıl Oynanır Article Bottom Banner

Hakkında Altay Bilgin

Eğitimini İstanbul Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi'nde başarıyla tamamladıktan sonra, borsaya olan ilgisi nedeniyle yurtiçi ve yurtdışında borsa piyasası hakkında birçok eğitim aldı ve araştırma yaptı. Edindiği bilgileri şimdi yeni yatırımcılar ile BorsaNasilOynanir.co sitesinde paylaşıyor.

BU DA VAR!

Borsa Hakkında Merak Edilen Sorular ve Cevapları

Borsa Hakkında Merak Edilen Sorular ve Cevapları

Ülkeler arası ticaretin yaygınlaşması ve hisse senetlerinin ticari işlemlere dahil olmasıyla birlikte ilk borsa işlemleri …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir