Anasayfa » Borsa Piyasası » Borsaların Ekonomiye Katkıları ve Görevleri Nelerdir?

Borsaların Ekonomiye Katkıları ve Görevleri Nelerdir?

Borsaların Ekonomiye Katkıları ve Görevleri Nelerdir?Borsaların ekonomiye olan katkılarından ve görevlerinden bahsedebilmek için, borsaların geçmişini, nasıl ve hangi amaç için kurulduklarını iyi incelemek gerekir. Bazı ürünlerin, kıymetli evrakların veya parasal değeri olan maddi varlıkların el değiştirdiği piyasa borsa olarak adlandırılır. Bu da demektir ki; borsalar sadece Borsa İstanbul’dan ibaret değildir. Genel olarak ülkemizde 4 farklı borsa bulunmaktadır. Ticaret borsası, altın borsası, Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası ve Borsa İstanbul ülkemizdeki borsa çeşitlerini oluştururlar. Her bir borsanın ekonomiye olan katkıları kendi içlerinde farklıdır. Ancak genel olarak borsaların ekonomiye olan katkılarını anlayabilmek için, öncelikler farklı borsaların ortak tarihlerini incelemek daha faydalı olacaktır.

Paranızı İnternetten Karlı ve Güvenli Yatırım Fırsatları ile Değerlendirebilirsiniz.
Bilgi Almak için Tıklayın.

Ticaretin gelişmesiyle birlikte 15. ve 16. yüzyıllarda bugünkü borsanın temelleri atılmaya başlanmıştır. Başlangıçta, kıymetli evrakların devir işlemleri için toplanılan belirli yerler mevcut değildi. Bu tarz işlemler sokak ortasında yapılıyordu. Ancak daha sonrasında belirli yerler belirlenmiş ve birkaç aracı ile birlikte devir işlemleri yapılmaya başlanmıştır. Günümüzdeki borsanın gelişimi ise, yapılan bu devir işlemlerinin belirli kurallara ihtiyacı olması gereksinimiyle ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla, borsaların ortaya çıkışı ekonominin daha hızlı ve kurallara uygun şekilde işlemesine yardımcı olmuştur.

Menkul Kıymet Borsalarının Ortaya Çıkışı

Menkul Kıymet Borsalarının Ortaya ÇıkışıSanayi devrimi ile birlikte Avrupa’da artan ticaret hacmi, şirketlerin yatırım alanlarını genişleterek yeni pazarlara ulaşması, evrensel ticaretin genişlenmesi gibi gelişmeler menkul kıymet borsalarının oluşmasında ve ilerlemesinde etkili olmuştur. Bildiğimiz üzere belirli kurallar altında yapılmayan işlemlerin hatalara ve hilelere açık oluşu, borsada işlem yapan yatırımcıların belirli bir kurallar dâhilinde yönetilen bir kuruluşa olan ihtiyaçlarını doğurmuştur. Belirtilen gelişmeler ile birlikte ise menkul kıymetler borsası ortaya çıkarak, yatırımcıların işlemlerini daha güvenli şekilde yapmalarına olanak sağlamıştır. Bu durum ise aslında borsaların ekonomiye sağladığı katkı olarak nitelendirilebilir. Çünkü borsalar sayesinde büyük miktarda parası olmayan insanlarında ticari hayata katılmaları sağlanarak, ekonominin gelişmesi sağlanmaktadır.

Ülkemizde ise borsaların geçmişi, Osmanlı Devleti dönemine dayanmaktadır. Ancak, 1. Dünya Savaşı ile birlikte Osmanlı Devleti’nin çökmesi borsanın o günlerdeki gelişimini engellemiştir. Daha sonrasında ise Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında devletçi politikaların izlenmesi borsaların rekabet ortamında ilerlemesine engel olarak 1980’li yıllara kadar tam anlamıyla borsa gelişememiştir. Turgut Özal’ın başbakan olduğu dönemde izlenilen siyasi politikalar ise borsanın gelişmesinde çok etkili olmuştur. Tam rekabet ortamının yaratılarak şirketlerin halka arz edilmesi, şirketlere yeni kaynaklar sağlayarak şirketlerin yeni yatırımlar sağlamasına yardımcı olmuştur.

Dolayısıyla geçmişten günümüze borsanın oluşumu incelendiğinde borsanın şirketler için oldukça faydalı olduğu, şirketlere maddi kaynaklar sağlayarak yeni yatırımlar yapmasını sağladığı ve yatırımcılara şirketlere ortak olma hakkı tanıyarak elde edilen karlardan pay alma hakkı sağladığı görülmüştür. Borsaların bu özellikleri ise sadece şirketlere ve yatırımcılarına değil genel olarak devlet ekonomisine katkı sağlamıştır. Peki, borsaların ekonomiye olan katkıları nasıl sınıflandırılabilir?

Borsaların Ekonomiye Katkıları Nelerdir?

Borsaların Ekonomiye Katkıları Nelerdir?Ülkelerin kalkınması için gerekli en önemli unsurlardan birisi sermayedir. Peki, bu sermaye nasıl artırılabilir? Sermayenin artmasının en kolay ve hem şirketler hem de yatırımcılar açısından en güvenilir yolu borsalardır. Anonim şirketlerin geçmişten günümüze pazar arayışında olmaları ve buldukları yeni pazarlara yatırım yapmak istemeleri, ait oldukları ülkeye de gelir sağlamaktadır. Örneğin; ülkemizde yer alan ve uluslararası yatırım yapan şirketlerden birisi olan Koç Holding, yurt dışında yaptığı ticaretlerle ülkemize döviz girdisi sağlamaktadır. Dolayısıyla, bu tarz şirketler Türk Lirası üzerinde pozitif bir etki yaratırlar. Peki, bu durumun borsalarla ilgisi nedir?

Borsalar sayesinde bu tarz şirketler hisselerini yatırımcılara satabilmektedir. Yatırımcıların aldığı hisseler sayesinde şirketler kendilerine yeni finansman kaynağı yaratırlar ve bu sayede yeni yatırımlar yapabilirler. Dolayısıyla, borsalar sayesinde şirketlerin yeni yatırımlar yapma imkânı olur ve ülkemize dışarıdan döviz girdisi sağlayarak Türkiye ekonomisine katkıda bulunurlar.

CEPTEN YATIRIM FIRSATLARI İÇİN TIKLAYIN!

Borsalar, iktisadi olarak değeri olan varlıkların en kısa sürede nakit paraya çevrilebildiği piyasalardır. Borsaların bu özelliği sayesinde, yatırımcıların borsaya yatırım yapma konusundaki çekinceleri azalmaktadır. Çünkü borsalarda yer alan satıcı ve alıcıların çokluğu, borsaların seri bir şekilde ve yüksek para akışıyla ilerlemesini sağlar. Bu durum ise ekonomik açıdan ülkelere faydalıdır. Yeni yatırımcılar sayesinde şirketler yaptıkları halka arzlarla olsun, sermaye artırımlarıyla olsun kendilerine finansman kaynağı sağlamaktadırlar. Şirketlerin para kaynağının artması da ilk paragrafta belirttiğim nedenlerden dolayı ülke ekonomilerinin gelişmelerini sağlar.

Borsalarda mevcut olan rekabet ortamı sayesinde hisse senetleri tek fiyattan yani anlık fiyatlardan işlem görür. Bu durum ise küçük yatırımcılara ve hatta sermayesi az olan küçük şirketlere tam olarak fayda sağlar. Tam rekabetin hâkim olması sebebiyle, küçük şirket hisseleri de diğer şirket senetleri gibi borsalarda işlem görür. Sermayesi görece az olan şirketler, borsaya açılarak sermayelerini artırmak isterler. Bu sayede bu tarz ufak şirketler kendilerine yeni finansman kaynağı sağlarlar ve yatırımcıların parasıyla şirketlerini büyütürler. Tabi ki elde ettikleri karlardan yatırımcılarına da vererek, döngüyü sürdürmüş olurlar. Dolayısıyla, bu durum da sadece şirketler için değil ülke ekonomisinin gelişmesi açısından oldukça faydalıdır.

Borsaların Görevleri Nelerdir?

Borsaların Görevleri Nelerdir?Borsaların ekonomiye olan katkılarından bahsettik. Peki, borsaların görevleri nelerdir? Borsada yatırım yapan birçok yatırımcı bilir ki borsa ile politika iç içedir. Politik faaliyetler ve bu faaliyetlerin belirli sektörlere olan etkisi her zaman görülmüştür. Örneğin Gezi Parkı olayları sırasında hisse senetlerinin hemen hemen hepsinin çok düşük fiyatları görmesi, uygulanan politikaların hisse senetleri üzerindeki etkilerini gösterir. İşte böyle bir ortamda, borsaların görevi politika yapıcılarına uyarı sinyalleri vermektir. Günlük olarak borsayı takip eden yatırımcıların da bildiği gibi, ülke içindeki siyasi ve toplumsal sorunların yaşandığı anlarda borsalar negatif tepki vermektedirler.

Politika yapıcıları ise borsaları takip ederek ülke ekonomisinin ne yöne gittiğini anlayabilirler. Aynı zamanda, olası bir sürekli aşağı yönlü durumda, politika yapıcıları borsaların gönderdiği uyarı sinyallerini algılayarak ekonomide canlandırma yaratacak politikalar yaratabilmelidir. Dolayısıyla borsalar ekonomiye katkıda bulunurlarken, bu görevleri sayesinde ülke ekonomisinin gelecekteki durumunun öngörülmesine de yardımcı olurlar.

Yatırımcılar yatırımlarını yapma aşamasında en çok hisse senetleri ile bilgilerin ulaşılır olup olmadığını incelerler. Borsalar ise yatırımcıları bilgilendirerek, şirketlere ait bilgileri kamuoyuyla açık bir şekilde paylaşarak bir başka görevini yerine getirmiş olurlar. Bu sayede borsalar hem görevlerini yerine getirirken hem de borsaların derinleşmesini sağlayarak ekonomiye katkıda bulunurlar. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından hisse senedi yatırımcılarına ulaştırılan bilgiler, yatırımcılara hisse senetleri alma aşamasında yardımcı olmaktadır. Bilinçli yatırımcılarda bu bilgileri zaman zaman takip ederek hangi hisse senedine ortak olacağına karar vermektedirler. Bu noktada asıl önemli olan durum, şeffaflık ilkesinden dolayı yatırım yapmaya karar verilmesidir.

Borsada işlem gören hisseler hakkında bilgi sahibi olmadığımızı düşünelim. Böyle bir durumda, yatırım yapmak isteyen yatırımcılar bile yatırım yapmaktan kaçınacaktır. Ancak şirketler ile ilgili bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması, yatırımcıların borsaya gitme olasılığını yükseltmekte ve dolayısıyla borsaların bu görevi, sermayenin artmasını sağlamaktadır.

Sonuç olarak borsalar, yatırımcıları koruma, alım ve satım işlemlerinin belirli kurallar içerisinde yapılmasını sağlama ve politika yapıcılarına uyarı niteliğinde sinyaller göndermesi görevleriyle aynı zamanda ekonomiye de katkıda bulunurlar.

Ücretsiz eğitim almak ve deneme hesabı indirmek için tıklayın.

Borsa Nasıl Oynanır Article Bottom Banner

Hakkında Altay Bilgin

Eğitimini İstanbul Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi'nde başarıyla tamamladıktan sonra, borsaya olan ilgisi nedeniyle yurtiçi ve yurtdışında borsa piyasası hakkında birçok eğitim aldı ve araştırma yaptı. Edindiği bilgileri şimdi yeni yatırımcılar ile BorsaNasilOynanir.co sitesinde paylaşıyor.

BU DA VAR!

Borsa Hakkında Merak Edilen Sorular ve Cevapları

Borsa Hakkında Merak Edilen Sorular ve Cevapları

Ülkeler arası ticaretin yaygınlaşması ve hisse senetlerinin ticari işlemlere dahil olmasıyla birlikte ilk borsa işlemleri …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir