Borsa Nasıl Oynanır, Nasıl Para Kazanılır? 100.000TL Sanal Para ile Risksiz Yatırım Yapın.
Ücretsiz Öğrenmek İçin Burayı Tıklayın!
Anasayfa Haberler Borsa VİOP Forex Hisse Yorumları Para Dünyası Döviz Emtia Yatırım
Detaylı bilgi için tıklayın!
Anasayfa » Döviz Borsası » Döviz Kurları Ekonomiyi Nasıl Etkiler?

Döviz Kurları Ekonomiyi Nasıl Etkiler?

Döviz kurlarında meydana gelen dalgalanmalar, ekonomiler üzerinde de etkiye sahiptir. Peki, bu etkiler nelerdir? Yazımıza, kurların ekonomide nelere sebep olduğu konusunda bilgiler sizlerle...

Döviz Kurları Ekonomiyi Nasıl Etkiler?Çok sayıda temel ve teknik faktör, bir para biriminin diğerlerine kıyasla dalgalı bir seyir izlemesine neden olur. Ülkemizde 2018 yılının başından bu yana yaşananları örnek olarak alabilirsiniz. Türk lirasının tüm dövizler karşısında büyük değer kaybı, ekonomik kriz söylemlerini artırmıştı.

İnternetten VİOP İşlemleri Nasıl Yapılır ve Para Kazanılır Risksiz Öğrenin!
Bilgi Almak için Tıklayın.

Nitekim enflasyonun yükselişi, ekonomik küçülme, faizlerdeki artış gibi sonuçlar, birçok uzman tarafından ‘2018-2019 Türkiye Döviz Krizi’ gibi adlandırılmaya başlandı. Döviz kuru dalgalanmalarının aşırı bir seviyeye ulaşmasıyla ekonomide böyle büyük etkiler yaratmaktadır.

Şimdi döviz kurlarının ekonomi üzerindeki etkilerine detaylarıyla bakalım:

Döviz Kurları Neden Dalgalanır?

Döviz Kurları Neden Dalgalanır?Döviz dalgalanmaları, en büyük ekonomiler için dalgalı kur sisteminin doğal bir sonucudur. Birçok teknik ve temel faktör, para biriminin diğer paralara karşı dalgalanmasına neden olur.

Bunlar arasında; iki para biriminin göreceli arz ve talebi, ekonomik performans, enflasyona bakış, faiz oranlarındaki farklılıklar, sermaye akımları, teknik destek ve direnç seviyeleri gibi faktörler yer almaktadır.

Bu faktörler genellikle sürekli bir akış halinde olduğu için para birimi değerleri, bir dakikalık sürelerde büyük dalgalanmalar kaydedebilir.

Genel olarak baktığımızda ise döviz değerleri; bir ülkenin ekonomik faaliyeti, büyüme beklentileri, faiz oranları ve jeopolitik risk gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak dalgalanmaktadır.

Ülkeler altın standardını terk ettiğinden beri, ulusal para birimleri küresel pazarda birbirine karşı hareket ediyorlar. Para birimleri çılgınca dalgalanmalar gösterdiği zamanlarda, sermaye akışını ve uluslararası ticareti etkileyen ekonomik belirsizlik ve istikrarsızlık yaratabilecektir.

Geniş Kapsamlı Para Birimi Etkileri

Geniş Kapsamlı Para Birimi EtkileriBir para biriminin dalgalı seyrinin ekonomi üzerindeki etkisi çok geniş olmakla birlikte, çoğu insan döviz kurlarına çok fazla dikkat etmemektedir. Çünkü işlerin çoğu yerel para birimi cinsinden yapılmaktadır.

Tipik tüketici için döviz kurları yalnızca dış seyahat, ithalat ödemeleri veya denizaşırı dövizler gibi ara sıra yapılan faaliyetler için incelenir.

Çoğu insanın barındırdığı yaygın bir yanılsama, güçlü bir yerel para biriminin iyi bir şey olduğudur. Çünkü örneğin Avrupa’ya seyahat etmeyi veya ithal edilen bir ürün için ödeme yapmayı daha ucuz hale getirir.

Gerçekçi olarak, tüm sektörlerin rekabetsiz hale getirilmesi ve binlerce işin kaybedilmesi nedeniyle aşırı derece güçlü bir para birimi, uzun vadede temel ekonomi üzerinde önemli bir sürüklenmeyi beraberinde getirebilir.

Tüketiciler tarafından küçümsenen zayıf bir yerel para birimi, bir noktaya kadar ekonomik fayda sağlamaktadır.

Döviz piyasasındaki yerel para biriminin değeri, bir merkez bankasının önemli araçlarındandır ve para politikasını belirlerken göz önünde bulundurulur.

Doğrudan veya dolaylı olarak, döviz seviyeleri bir dizi temel ekonomik değişkeni etkiler. Konut kredinize ödediğiniz faiz oranlarında, yatırım portföyünüzdeki getirilerde, yerel süpermarketteki fiyatlarda ve hatta iş olanaklarınızda rol oynayabilir.

Mal Ticaretine Etkileri

Mal Ticaretine EtkileriDövizlerin mal ticaretine etkileri, ülkenin uluslararası ticaretinde veya ihracat ve ithalatında görülmektedir. Genel olarak, daha zayıf bir para birimi ihracatı teşvik edecek ve ithalatı daha pahalı hale getirecektir. Böylece bir ülkenin ticaret açığını zaman içinde azaltacaktır.

Örneğin; dolar kurunun 1,25 liraya eşit olduğunu ve ABD’deki bir alıcıya her biri 10 lira olan 1 milyon mal satan bir Türk ihracatçısı olduğunuzu düşünelim.

ABD’li alıcınıza maliyeti, mal başına 8 dolardır. Alıcınız büyük bir sipariş için daha iyi bir fiyat pazarlığı yapıyor. TL, dolar başına 1,35 değerine düştüğü için mal başına en az 10 lira olsa bile alıcı için bir indirim yapmayı göze alabilirsiniz.

Yeni fiyatınız 7,50 dolar olsa bile önceki fiyattan yüzde 6,25 indirim alırsa TL fiyatınız geçerli döviz kuru üzerinden 10,13 lira olur.
Yerel para birimindeki değer kaybı, ihracat işinizin uluslararası pazarlarda rekabetçi kalmasının temel nedenidir.

Tersine; önemli ölçüde daha güçlü bir para birimi ihracat rekabetçiliğini azaltabilir ve ithalatı daha ucuz hale getirebilir. Bu da ticaret açığının daha da genişlemesine ve sonunda para biriminin kendi kendini ayarlayan mekanizmasında zayıflamasına neden olabilir.

Ancak, bu gerçekleşmeden önce ihracata yönelik yüksek sanayi sektörleri, aşırı güçlü bir para birimi ile azaltılabilir.

Gayrisafi Yurt İçi Hasılaya Etkileri

Gayrisafi Yurt İçi Hasılaya EtkileriGSYİH formülüne göz atacak olursak;

GSYİH = Tüketim Harcamaları + Yatırım Harcamaları + Kamu Harcamaları + Net İhracat

Bu denklemden net ihracatın değeri ne kadar yüksek olursa bir ülkenin GSYİH oranı o kadar yüksek olacaktır.

Mal ticareti başlığında değindiğimiz gibi net ihracat yerel para biriminin gücü ile ters orantılıdır.

Sermaye Akışına Etkileri

Sermaye Akışına EtkileriYabancı sermaye; güçlü hükümetleri, dinamik ekonomileri ve istikrarlı para birimleri olan ülkelere akma eğilimindedir.

Bir ulusal yatırım sermayesini yabancı yatırımcılardan çekebilmesi için nispeten istikrarlı bir para birimine sahip olması gerekir. Aksi takdirde döviz amortismanının yol açtığı kur zararı olasılığı, yurt dışı yatırımcıları caydırabilir.

Sermaye akımları iki ana tür sahiptir. Yabancı yatırımcıların mevcut şirketlerde hisse aldıkları veya yurt dışında yeni tesisler kurdukları doğrudan yabancı yatırım (DYY) ve yabancı yatırımcıların yurt dışı menkul kıymetler aldıkları, sattıkları ve ticaret yaptıkları yabancı portföy yatırımlarıdır.

DYY, Çin ve Hindistan gibi büyüyen ekonomiler için kritik bir finansman kaynağıdır. Hükümetler, doğrudan yabancı yatırımları, yatırım portföyüne tercih ederler. Çünkü ikincisi sık sık ülkeye gidebilecek sıcak paraya benzemektedir.

Sermaye kaçışı olarak adlandırılan bu olgu, para biriminde devalüasyon dahil olmak üzere herhangi bir olumsuz olaydan kaynaklanabilir.

Güçlü bir yerel para birimi, ekonomi üzerinde bir düşüşe neden olmakta ve daha sıkı bir para politikası ile aynı sonuca ulaşılmaktadır.
Ayrıca para biriminin aşırı derecede güçlü olduğu bir zamanda para politikasının daha da sıkılaştırılması, daha yüksek verimli yatırımlar arayan yatırımcılardan daha fazla sıcak para çekerek sorunu daha da artırabilir.

Para Birimlerinin Küresel Etkilerine Örnekler

Para Birimlerinin Küresel Etkilerine ÖrneklerDünya genelinde döviz kuru dalgalanmaları ile başlayan birçok ekonomik kriz örneği bulunmaktadır. Yazının girişinde de bahsettiğimiz gibi ülkemizde 2018 yılının başlarından beri devam eden bir döviz kuru krizi bulunmaktadır.

Şimdi para birimlerinin küresel etkilerine ve krizlere göz atalım:

Asya Krizi (1997 – 1998)

Olumsuz döviz hamleleriyle bir ekonomide yaşanabilecek tahribatın ana örneği Asya krizidir. 1997 yılının Temmuz ayında Tayland bahtının devalüasyonuyla başlamıştır.

Devalüasyon, yoğun spekülatif saldırıya uğramasının ardından Tayland Merkez Bankası bahtı, Amerikan dolarına karşı sabitlemeye zorlandı.

Bu; Endonezya, Malezya, Güney Kore ve Hong Kong’un komşu ekonomilerine orman yangını gibi yayılan finansal çöküşü tetikledi.

Para birimindeki kötü etki, bu ekonomilerde iflaslara arttıkça ve borsalar düşerken ciddi bir daralmaya neden oldu.

Çin’in Düşük Değerli Para Birimi

Çin, para birimini 1994 ila 2004 yılları arasında sabit tuttu. Bu şekilde düşük değerli para birimi ile ihracatı büyük bir ivme kazandı.

Bu durum, ABD ve diğer ülkelerden gelen şikayetlerin giderek artmasına da neden oldu. Çin, 2005 yılı itibarıyla para biriminin belli bir aralıkta dalgalanmasına izin vermeye başladı.

Düşük değerli yuan şu anda dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında bir ticaret savaşının yaşanmasına neden oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump, uzun süredir Çin’in düşük değerli para birimi nedeniyle güçlendirdiği ihracatının adil olmadığını öne sürüyor. Bu nedenle bir yıldan uzun süre devam eden gerginlikler sonucunda iki ülke birbirlerinin mallarına milyarlarca dolarlık gümrük vergisi getirdi.

Trump yönetimi ise Çin’i para manipülatörü olarak etiketledi ve yuanın değerini dolara karşı düşürerek rekabet koşullarının adil olmadığını belirtiyorlar.

Euro Korkuları (2010 – 2012)

Yüksek borçlu olan Yunanistan, Portekiz, İspanya ve İtalya gibi ülkelerin Avrupa Birliği dışına çıkmaya zorlanacaklarına yönelik endişeler, Euro’nun Aralık 2009’dan Haziran 2010’a kadar olan 7 aylık süreçte yüzde 20 oranında düşüş kaydetmesine neden olmuştur.

Para biriminin bir sonraki yıla kadar tüm zararlarını geri çekmesine neden olan bu durum, AB’nin dağılma korkularının yeniden canlanması nedeniyle Mayıs 2011’den Temmuz 2012’ye kadar olan sürede yüzde 19’luk bir düşüşe daha yol açmıştır.

Japon Yeninin 2008’den 2013 Ortasına Kadar Olan Değişkenliği

Japon yeni, 2008 ve 2013 yılları arasındaki yaklaşık beş yıllık süre içinde en değişken para birimlerinden birisi olmuştur.

Küresel krediler Ağustos 2008’den sonra yoğunlaştığı için paniğe kapılmış yatırımcılar, yen cinsinden borçlarını geri ödemek için para biriminden çokça satın almalarıyla yükselişe neden oldular.

Japonya o döneme kadar sıfıra yakın faiz oranı politikası nedeniyle kredi işlemleri için tercih edilen bir para birimi olmuştu. Sonuç olarak yen, Ocak 2009’a kadar beş ay içerisinde ABD dolarına karşı yüzde 25’ten fazla değer kazandı.

2013 yılında ise Başbakan Shinzo Abe’nin parasal ve mali teşvik planları (Abenomics) yılın ilk beş ayında yenin yüzde 16 oranında bir düşüş kaydetmesine neden olmuştur.

100.000 TL sanal para ile VİOP işlemlerini risk almadan öğrenmek için buraya tıklayın.

Hakkında Aysun Bayhan

Borsa, forex ve türev piyasalar hakkında uzun süredir araştırmalar yapıyorum. Edindiğim bilgileri Borsanasiloynanir.co aracılığıyla kaleme alıyorum. Piyasalardaki yenilikleri ve bilinmesi gereken detayları takip ederken; yeni yatırımcılar için önemli bilgileri bir araya getirerek paylaşıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir