Anasayfa » VİOP - Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası » VİOP İşlem Örnekleri: Resimli Anlatımlarla Piyasaya İlk Adım

VİOP İşlem Örnekleri: Resimli Anlatımlarla Piyasaya İlk Adım

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda yapılan işlemler spot piyasadan farklı olduğu için kafa karıştırmaktadır. Bu nedenle sizlere VİOP işlem örnekleri paylaştık.

VİOP İşlem Örnekleri: Resimli Anlatımlarla Piyasaya İlk AdımVİOP, şu an ülkemizde en cazip koşulların bulunduğu piyasadır. Gerek sözleşmelerin getirdiği avantajlar gerekse işlem özellikleri, piyasayı birikimlerini değerlendirmek isteyen kişileri cezbetmektedir. Ama işlemlerin vadeli yapılıyor olması, biraz kafa karışıklığına neden olmaktadır. Bugünden, gelecek fiyatları üzerine yatırım yapmak fikri, henüz ülkemiz yatırımcıları için pek bir anlam ifade etmemektedir.

VİOP İşlemlerini Risk Almadan Demo Hesap ile Hemen Öğrenin!
Bilgi Almak için Tıklayın.

Vadeli işlemlere karşı bir ön yargı olmasına karşın, piyasanın sunduğu avantajlar herkese cazip gelecektir. En basitinden, sözleşmeler sayesinde daha az para ile daha yüksek bir kar imkanı bulunmaktadır. Peki, ama bu işlemleri nasıl yapacaksınız? İşte tam da bu nedenle sizlere bu yazıyı hazırladık. VİOP işlemleri nasıl yapılır konusunda kısaca örnek vermiştik. Şimdi bu konuya detaylı bir şekilde ele alacağız.

İşte VİOP’a ilk aldım olarak vadeli işlem örnekleri sizlerle:

Vadeli İşlem Sözleşmeleri için Örnekler

Vadeli İşlem Sözleşmeleri için ÖrneklerVİOP’ta en çok karıştırılan konu olan uzun ve kısa pozisyon konusuna, kısaca değindikten sonra örneklere geçelim. VİOP’ta uzun pozisyon (long) demek, alım yapmak demektir. Yani fiyatların yükseleceğini düşünerek yapılan işlemdir. Kısa pozisyon ise (short) satım yapmaktır. Yani gelecekte fiyatın düşeceğini düşünerek yaptığınız işlemdir.

Bist 30 endeksine kaldıraçlı yatırım yapın!

Uzun ve kısa pozisyon terimlerini anladığımıza göre en basit şekilleriyle örneklerimize geçelim:

Uzun Pozisyon Yapma

Uzun Pozisyon YapmaDiyelim ki BIST 30 Yakın Vade Endeksi sözleşmesinin 95.000 seviyesinde ve siz bu fiyatın Ekim ayında yükseleceğini düşünüyorsunuz. Fiyatın yükseleceğini düşündüğünüz için yapacağınız işlem uzun pozisyon yani alım yapmak olacaktır. Şu anki güncel başlangıç teminatı olan 1025 TL’dir ve siz de bu kadarlık bir işlem yapacaksınız.

Şematik olarak bu durumu şu şekilde gösterelim:

VİOP deneme hesabı!
Yakın Vade BIST 30 Endeks Sözleşmesi Fiyatı: 95.000 TL
Teminat: 1025 TL
Beklenti: Ekim Ayında Yükselecek
İşlem: Uzun (Long)
Pozisyon Sözleşme Büyüklüğü: (95.000/1000)100 = 9500 TL

Beklentiniz dahilinde BIST 30 sözleşmesinin Ekim ayında 97.000 seviyesine ulaştığını varsayalım. Bu durumda elde edeceğiniz kar/zarar oranı şu şekilde hesaplanır:

Kar/Zarar = (Satış Fiyatı – Alış Fiyatı)/10*Sözleşme Adedi
Kar/Zarar: (97.000 – 95.000)/10*1 = 200 TL
Yüzde Kazanç: 200/1025 = % 19,50

Sonuç olarak; beklentinizin doğru çıktığı bu işlemden yaklaşık olarak % 19,50 oranında kar etmiş oldunuz.

İkinci senaryomuzda ise beklentinizin yanlış çıkması durumuna göz atalım. Siz sözleşmenin değer kazanacağını düşünürken diyelim ki 94.000 seviyesine geriledi. Bu durumda zarar oranı şu şekilde olacaktır:

VİOP ile Dev Şirketlere Yatırım!
Kar/Zarar: (94.000 – 95.000)/10*1 = -100 TL
Yüzde Zarar: -100/1025 = % -9,75

Sonuç olarak; beklentinizin yanlış çıktığı bu işlemden % -9,75 oranında bir zararınız oluşmaktadır.

Kısa Pozisyon Yapma

Kısa Pozisyon YapmaFiyatın düşeceğini öngörerek yapacağınız kısa pozisyon işlemini, Dolar/TL sözleşmesi üzerinden örneklendirelim. Sözleşme fiyatının 3,6500 olduğunu ve Ekim ayında bu seviyeden değer kaybı yaşanacağını öngörüyorsunuz. Bu nedenle de kısa pozisyon alacaksınız. Şu anki güncel başlangıç teminatı olan 180 TL ile işlem yapacağınızı düşünelim.

Şematik olarak bu durumu şu şekilde gösterelim:

Hisse Senetlerine Yatırım Yap!
Dolar/TL Sözleşmesi Fiyatı: 3,6500 TL
Teminat: 180 TL
Beklenti: Ekim Ayında Düşecek
İşlem: Kısa (Short)
Pozisyon Sözleşme Büyüklüğü: 1000 USD

Düşüş beklentiniz dahilinde Dolar/TL sözleşmesinin Ekim ayında 3,6000 seviyesine gerilediğini varsayalım. Bu durumda elde edeceğiniz kar/zarar oranı şu şekilde hesaplanır:

Kar/Zarar: (Satış Fiyatı – Alış Fiyatı)*1000*Sözleşme Adedi
Kar/Zarar: (3,6500 – 3,600)*1000*1 = 50 TL
Yüzde Kazanç: 50/180 = % 27,77

Dolar/TL sözleşmesinin değer kaybedeceğini doğru bir şekilde öngörerek yaptığınız işlemden, % 27,77 oranında bir karla işlemden ayrılmış olursunuz.

İkinci senaryomuzda ise beklentinizin yanlış çıktığını varsayalım. Ekim ayında sözleşmenin 3,6800 seviyesine yükseldiğini düşünelim. Bu durumda zararınız:

Kar/Zarar: (3,6500 – 3,6800)*1000*1 = -30 TL
Yüzde Zarar: -30/180 = % -16,66

Sonuç olarak; beklentinizin yanlış çıkması durumunda % 16,66 oranında bir zarar gerçekleşmektedir.

Fiziki Teslimatlı Uzun Pozisyon Yapma

Fiziki Teslimatlı Uzun Pozisyon YapmaVadeli işlem sözleşmelerinde uzlaşma şekli, fiziki teslimat olarak belirlenmiştir. Vadenin son işlem gününde pozisyonun kapatılmaması durumunda fiziki teslimata gidilmektedir. T+1 gününde sözleşme büyüklüğü kadar pay, hesaba geçmektedir. Aynı gün bu hisseler, pay piyasasında satılmakta ve T+3 gününde takas yükümlüğü tamamlanmaktadır.

Fiziki teslimatlı uzun pozisyon yapma işlemini şu şekilde örnekleyebiliriz:

Diyelim ki Akbank sözleşmesi, 8,50 seviyesinde ve siz değer kazanacağını düşünüyorsunuz. Şu anki güncel başlangıç teminatı olan 100 TL ile işlem yapacaksınız.

Şematik olarak bu durumu şu şekilde gösterelim:

AKBNK Sözleşmesi Fiyatı: 8,50 TL
Teminat: 100 TL
Beklenti: Kapanışta Yükselecek
İşlem: Uzun (Long)
Pozisyon Sözleşme Büyüklüğü: 100 Pay

Yükseliş beklentinize göre AKBNK sözleşmesinin 9,00 liradan kapandığını düşünelim. Bu durumda kar/zarar durumunu hesaplayalım:

Kar/Zarar: (Satış Fiyatı – Alış Fiyatı)*100*Sözleşme Adedi
Kar/Zarar: (9,00 – 8,50)*100*1 = 50 TL
Yüzde Kazanç: 50/100 = %50

Elinize geçecek miktar, fiziki teslimat işlemi ile belirlenmiş olacaktır. T+1 gününde 100 adet AKBNK hissesi hesaba geçer ve pay piyasasında satıldıktan sonra işlem tamamlanır. T+3 gününde takas yükümlülüğünün yerine getirilmesi ile kazancınız elinize geçecektir.

EUR/USD Çapraz Kur Sözleşmesi ile Uzun Pozisyon

EUR/USD Çapraz Kur Sözleşmesi ile Uzun PozisyonŞimdi EUR/USD çapraz kur sözleşmesi üzerinden uzun pozisyon işlemini örnekleyelim. 60 dolarlık başlangıç teminatı ile 1 lot 1,1050 dolar seviyesinden uzun pozisyon açtığınızı düşünelim. Pozisyonu açtığınızda USD/TRY kurunun spot piyasada 3,5015 olduğunu varsayalım.

Yukarıda anlattığım durumları şematize etmek gerekirse;

Başlangıç Teminat: 60 Dolar
İşlem Miktarı: 1 Lot
Açılış Fiyatı: 1,050
Açılışta USD/TRY Kuru: 3,5015

Sizin ise 20 günlük bir işlem yapıp pozisyonu 1,1150 seviyesinden kapattığınızı düşünelim. Kapanışta ise USD/TRY kurunun 3,5110 olduğunu varsayalım. Ek olarak TCMB gecelik faizinin de 10,75 seviyesinde olduğunu ele alalım.

Bu durumu da şematize edelim:

Kapanış Fiyatı: 1,1150
Kapanışta USD/TRY Kuru: 3,5110

Bu durumda kar/zarar hesabı yapalım:

Kar/Zarar: (Satış Fiyatı – Alış Fiyatı)*1000*Sözleşme Adedi
Kar/Zarar: (1,1150 – 1,050)*1000*1 = 65 Dolar bazında kar eldesi.

Çapraz kur üzerinden işlem yapıldığı için kotasyon dolar üzerinden verilir. Ama teminat ve kar/zarar hesapları TL üzerinden yapılır. Bu nedenle de USD/TRY kuru üzerinden pozisyon büyüklüğü hesaplanmalıdır.

(TL) Pozisyon Büyüklüğü: İşlem Fiyatı*Sözleşme Adedi*Sözleşme Büyüklüğü*Döviz Kuru
Pozisyon ilk açıldığı zaman işlem hacmi: 1,050*1*1000 EUR*3,5015 = 3676 TL
Pozisyon kapatıldığı zaman işlem hacmi: 1,1150*1*1000 EUR*3,5110 = 3914 TL
EUR/USD sözleşmesinin karı: 3914 – 3676 = 238 TL

Buna ek olarak nema gelir hesabı da yapılmalıdır. Örneğimize göre 1 lot EUR/USD sözleşmesinde alım sırasında yatırımcının hesabında en az 60 dolar (60*3,5015 TL = 211 TL) bulunması gerekmektedir. Bu tutar üzerinden de nema geliri elde edilmektedir. Bu durum da VİOP’un artı yönlerinden birisi olarak gösterilebilir.

Nema hesabı şu şekilde yapılır:

Nema = (Teminat*Faiz Oranı*Taşınan Pozisyon Gün Sayısı)/36500
TCMB Gecelik Faiz: 10,75
İşlemde Kalma Süresi: 20 Gün
Nema: (211*10,75*20)/36500 = 1,242 TL’dir.

Sonuç olarak toplam getirisi ise pozisyon karı ve nemanın toplanmasıyla bulunuyor. 238 + 1,242 hesabından 239,242 lira gelir elde etmiş olacaksınız.

Opsiyon Sözleşmesi için İşlem Örnekleri

Opsiyon Sözleşmesi için İşlem ÖrnekleriVİOP’ta vadeli işlem sözleşmelerinin dışında opsiyon sözleşmeleri de bulunmaktadır. Bu sözleşmeler, vadeli sözleşmelerden farklı özelliklere sahiptir. Mesela opsiyon sözleşmelerinde uzun ve kısa pozisyon yerini call (alım) ve put (satım) opsiyonlarına bırakmaktadır. Bu durumu en iyi örneklerle anlatabiliriz.

Diyelim ki Garanti opsiyon sözleşmesi ile işlem yapacaksınız. Fiyatın yükseleceğini öngördüğünüz için call opsiyonu alırsınız. Opsiyon işlemine ait verileri şematize edelim:

Garanti Hissesi Spot Fiyatı: 8,35 TL
Garanti Opsiyon Sözleşmesi Prim Fiyatı: 0,08 TL
Sözleşme Büyüklüğü: 100 Lot

Bu durumda; 0,08 prim fiyatından 1000 kontrat büyüklüğünde call opsiyonu aldığınızı varsayalım. Ödenmesi gereken prim miktarı şu şekilde hesaplanır:

Ödenecek Prim: Prim Fiyatı*Lot*Kontrat Sayısı
Ödenecek Prim: 0,08*100*1000 = 8000 TL

Maliyetiniz 8000 TL oldu. Maksimum zararını, ödediğiniz prim kadar olacaktır. Yani 8000 TL. Vade sonuna gelindiğinde Garanti hisselerinin spot fiyatının 9,00 lira olduğunu varsayalım. Kar hesabınız şu şekilde yapılacaktır.

Kar = (Satış Fiyatı – Alış Fiyatı)*100*1000
Kar: (9,00 – 8,35)*100*1000 = 65000 TL
Net Kar/Zarar = Kar – Ödenen Prim
Net Kar: 65000 – 8000 = 57000 TL

Bu şekilde yaptığınız alım opsiyonu işleminden 57 bin liralık bir kar elde etmiş oldunuz.

VİOP İşlemlerini En Basit Nasıl Öğrenilebilir?

VİOP İşlemlerini En Basit Nasıl Öğrenilebilir?Örneklerimizle her ne kadar işlemi basite indirgemeye çalışsak bile eminim ki kafanız biraz karışmıştır. Bu durumda yapmanız gereken VİOP’un temellerini ve işlem mantığını tam olarak kavramaktır. Bunun için çeşitli eğitimler almalı ve deneme işlemler yaparak kendinizi geliştirmelisiniz.

Günümüzde internet üzerinden verilen birçok eğitim bulunuyor. Bu VİOP eğitimleri, videolar ve bilgilendirme kitapçıkları olarak sizlere ücretsiz bir şekilde sunulmaktadır. Eğer vadeli işlemlerin avantajından yararlanmak ve karlı sonuçlar elde etmek istiyorsanız mutlaka kendinizi bu eğitimlerle geliştirmelisiniz.

VİOP nasıl oynanır öğrenmek için en yollardan birisi de deneme hesaplarıdır. Sanal para ile gerçek piyasa koşullarında işlem yapabileceğiniz bu demo hesaplarda, kendinizi risk almadan geliştirebilirsiniz. 100.000 lira sanal para yüklü demo hesap sayesinde yukarıda sizlere anlattığım örneklerde olduğu gibi al-sat işlemleri yaparak, deneyim kazanırsınız. İşlemlerin mantığını tam olarak kavrayabilir ve nasıl para kazanacağınızı kısa sürede görebilirsiniz.

100.000 TL sanal para ile VİOP işlemlerini risk almadan öğrenmek için buraya tıklayın.

Hakkında Altay Bilgin

Eğitimini İstanbul Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi'nde başarıyla tamamladıktan sonra, borsaya olan ilgisi nedeniyle yurtiçi ve yurtdışında borsa piyasası hakkında birçok eğitim aldı ve araştırma yaptı. Edindiği bilgileri şimdi yeni yatırımcılar ile BorsaNasilOynanir.co sitesinde paylaşıyor.
Canlı Döviz Fiyatları

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir