Borsa Nasıl Oynanır, Nasıl Para Kazanılır? 100.000TL Sanal Para ile Risksiz Yatırım Yapın.
Ücretsiz Öğrenmek İçin Burayı Tıklayın!
AnasayfaHaberlerBorsa VİOP Forex Hisse Yorumları Hisse Senetleri Para Dünyası DövizEmtia Yatırım İletişim
Detaylı bilgi için tıklayın!
AnaSayfa » Para Dünyası»İhracat Nedir? Türleri Nelerdir? Nasıl Yapılır?

İhracat Nedir? Türleri Nelerdir? Nasıl Yapılır?

Günlük hayatta haberlerde ve gazetelerde sıkça duyduğumuz ihracat, ekonomiyi ayakta tutan bir faaliyettir. Yazımızda bu kavrama ilişkin merak ettiğiniz her şeyi açıklamaya çalıştık;

İhracat Nedir? Türleri Nelerdir? Nasıl Yapılır?Evinize yaptığınız alışverişi bir süre aksattığınızı düşünün. Ne kadar mala sahip olursanız olun, elbet bir gün elinizdekiler tükenir ve bu durumda sıkıntıya düşersiniz.

VİOP İşlemlerini Risk Almadan Demo Hesap ile Hemen Öğrenin!
Bilgi Almak için Tıklayın.

Elinizdeki mevcut kaynaklar tükendiğinde dışarıdan takviye yapmaya yönelirsiniz. Yani, marketin yolunu tutarsınız. Evimizi de bir ekonomi gibi düşünürsek; ihtiyaç duyulan mal, dışarıdan temin edilmek durumundadır. İşte ülkelerde de durum böyledir.

Bir ülkede ihtiyaç fazlası olan ürünün yabancı bir ülkeye satılması faaliyeti olarak açıklayabileceğimiz bu kavram hakkında merak edilenlere aşağıda yer verdik;

İhracat Nedir?

İhracat Ne TanımBir ülkenin sahip olduğu mal ve hizmetleri, ihtiyacı olan yabancı bir ülkeye döviz karşılığında satması, yapılabilecek en sade tanım olabilir.

Kısaca dışa satım anlamına gelen bu faaliyet, gerçek veya tüzel kişiler aracılığıyla gerçekleştirilir. Başka bir deyişle; bir ülke sınırları içinde, kişi veya kuruluşların ürettiği serbest dolaşımdaki mal-hizmetlerin başka ülkelere satılması olarak açıklanabilir.

İngilizcesi export’tur. Türk Dil Kurumu (TDK) ise “Bir ülkenin ürettiği malları başka bir ülkeye veya ülkelere satması, dış satım.” tanımını uygun görmüştür.

Mal, dışa satım faaliyetinin gerçekleştirileceği zamanda yürürlükte olan İhracat Mevzuatı ile Gümrük Yönetmeliği’ne uygun biçimde satılır.

Rekabetin var olduğu ekonomik bir ortamda malı üretmek kadar, üretileni uluslararası pazarda satabilmek de önem taşır.. Çünkü döviz girdisi, ekonomik kalkınma açısından önem taşır.

Temelde ithalat ile ilişkili bir kavramdır. Birinin ne olduğunu bilmeniz aslında yeterli gelebilir. Çünkü basit bir mantıkla düşünecek olursak; ithalatın tam tersine karşılık geldiğini söyleyebiliriz.

İlginizi Çekebilir:
Bütçe Açığı Hakkında Bilgiler

Yani, ihracat nasıl dışa satım ise, ithalat da dıştan alım demektir. Türkiye’den örnek verelim. Ülkemiz bir mal ya hizmeti İngiltere’ye yolluyorsa dışa satım; eğer oradan alıyorsa ithalat gerçekleştirmiş olur. Söz konusu bu iki kavramın bir araya gelmesiyle ekonomik açıdan oldukça önemli olan dış ticaret meydana gelir.

Bilindiği üzere dünyadaki bütün ülkeler oradaki insanların talep ve ihtiyaçlarını karşılamak durumundadır. Bunların karşılanabilmesi için mal – hizmet üretilmesi gerekir. Fakat tüm bunların oluşumu için kaynağa ihtiyacı vardır.

Her ülkenin kısıtlı kaynakları vardır. Ülkeler, kendi üretim ihtiyacını kendileri karşılayamadıkları durumda diğer ülkelerden tedarik desteği alırlar. Bu durumda devreye dış ticaret girer.

Küreselleşen ekonomide bu, olmazsa olmaz faaliyetlerden biridir. Tüm dünyayı pazar olarak değerlendirebilmek, yalnızca bu ticari faaliyetlerin olması gerektiği gibi yürütülmesiyle mümkündür. Çünkü her ülke, bir diğeri için hedef pazar olabilir.

Dıştan alım ve dışa satım bir araya gelerek bir ülkenin dış ticaret dengesini oluşturur. Ayrıca diğer ülkelere satılan her türlü mal ve hizmette artış olması ekonomik anlamda oldukça iyi bir duruma işaret eder.

Üretilen mal ya da hizmeti başka bir ülkeye satmak, bunun devamlılığını sağlayıp yüksek gelirler elde etmek sanıldığı kadar basit değildir. Elbette birtakım şartları ve kuralları vardır.

Yapılan her işte olduğu gibi ticari faaliyetlerde de disiplin olmazsa olmazdır. Örneğin, talep edilen ürünün belirtilen zamanda teslim noktasına ulaştırılması gerekir. Aksi takdirde ihtiyacı karşılamayabilir.

İhracat Türleri Nelerdir?

İhracat TürleriDışa satım yapılması aşamasında en önemli hususlardan biri hangi türde ve nereye gönderileceğidir. Ürünün iyi tanınması, hangi kurallara tabi olacağını bilmemizi sağlar.

Olması gerektiği şekilde yapılmayan ticari faaliyetler, zaman ve para kaybına sebep olur. Bu sebeple doğru uygulama şekli bilinmelidir.

Söz konusu faaliyeti her ne kadar tek çeşitmiş gibi düşünsek de, kendi içinde türlere ayrılır. Bunları 3 farklı grupta inceleyebiliriz;

  • Yapılan işlemlere göre
  • Gerçekleştirileceği ülkeye göre
  • Konu olan ürüne göre

Gerçekleştirilen işlem türlerine göre ise şöyle gruplandırılır;

Gerçekleştirilen İşlem Türlerine Göre İhracatYukarıda açıkladığımız  türleri detaylı inceleyeceğiz. Daha fazla bilgi için Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) resmi web sitesine göz atabilirsiniz.

Özellik Arz Etmeyen İhracat

Eğer bir malın dışa satımında herhangi bir yasak yoksa ve ihraç edilmesi için bir izin gerekmiyorsa, bu işlemin “herhangi bir özelliği olmadığı” varsayılır.

Kayda bağlı mallar listesi dışında kalan veya kayda bağlı olmaksızın gerçekleştirilenlerin bu grupta yer aldığını söylemek yanlış olmaz. Genel gümrük prosedürleri uygulanır.

İhracatı gerçekleştirecek kişi, birliğe onaylattığı belgeler ve gümrük beyannamesi ile Gümrük Müdürlüğü’ne başvurur. Ardından işlem gerçekleşir.

Görüldüğü gibi, bu işlem türünde herhangi bir zorluk veya uyulması gereken katı bir kural bulunmaz. Oldukça basit bir şekilde yapılabilir.

Ön İzne Bağlı İhracat

Nispeten daha sıkı kuralları vardır. İhraç edilecek mal;

  • Uluslararası anlaşma
  • Yasa
  • Kararname
  • İlgili sair mevzuat uyarınca belli bir merciin ön iznine bağlı olarak dışa satılır.

İlgili merciilerden ön izin alındığı takdirde işlem gerçekleşir. Fakat bu aşamada mevzuat hükümleri uygulanmalıdır.

Bu işlemi size bir örnek üzerinden anlatalım; Ankara’da herhangi bir savunma sanayi firması, Avrupa ülkelerine bir ürünün ihraç edileceğini düşünelim.

Söz konusu ürünün uluslararası anlaşma, kanun, kararname ya da mevzuat bakımından bir ön izin şartı olup olmadığına bakılmalıdır.  Mal veya hizmetin ön izin şartı olduğu durumda ilgili birimlere muhakkak bildirilmelidir.

Kayda Bağlı İhracat

Bazı mallar, bu faaliyete ait listede yer alır. Ekonomi Bakanlığı tarafından yayımlanan Tebliğ, hangi malların bu listede bulunacağını belirler. Liste sürekli güncellenir.

Bu işlem türünün gerçekleşmesi için gerekli şartlar şunlardır;

Kayda Bağlı İhracat ŞartlarıÜlkemiz Ekonomi Bakanlığı duruma göre; ihraç ürünlerine miktar kısıtlaması getiren ülkelere yapılan, kısıtlama kapsamındaki malın dışa satımına ait kaydı yapılmış beyannamelerin sürelerinde değişiklik yapabilir.

Daha kısa bir anlatımla, yukarıda bahsedilen 30 günlük zaman dilimini kısaltabilir ya da uzatabilir.

Gıda sektöründe faaliyet gösteren bir işletme olduğunuzu ve ürünlerinizi başka ülkelere ihraç edeceğinizi düşünelim. Öncelikle ihraç edeceğiniz malın kayda bağlı ürünler listesinde olup olmadığına bakmalısınız.

Müsteşarlığın yayımladığı tebliğleri takip etmelisiniz. Eğer mal bu listede görünüyorsa, beyanname ile birlikte İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği’ne kayıt başvurusu yapılır. Gümrük idaresine sunulan beyannamenin ardından işlemlere devam edilir.

Konsinye İhracat

Bunu bir örnekle açıklayalım. Tekstil ürünleri ihraç eden bir firmanız var ve ürünün kesin satışı daha sonra yapılacak.

Eğer ürünün parçalarını ya da numunesini önceden gönderiyorsak, bu konsinye dışa satımdır. Teslimat öncesinde, satış sırasında ve sonrasındaki bildirim işlemlerine ve sürelerine uyulmalıdır.

Kredili İhracat

İlgili müracaatlarında malın türü, ödeme planı ve ödeme süresini içeren satış sözleşmesinin aslı ve Türkçe tercümesi ilgili birliklere iletilir.

Satış sözleşmesi alıcı ve satıcı arasında imzalanır. Sözleşme telgraf, telaks veya telefaks ile yapılamaz.

Bu işlemin süresi, tüketim mallarında 2 yıl ve yatırım mallarında 5 yıldır. Fakat bu süreleri aşan işlem talepleri hakkındaki kararı müsteşarlık verir.

Bu gruptaki işlemlerin uygun bulunmasıyla birlikte birlikler tarafından gümrük beyannamesi üzerine kredili ihracat meşhuratı düşülür ve onaylanır.

İthal Edilmiş Malın İhracı

Rejim çerçevesinde ithalatı gerçekleştirilmiş ve vergileri ödenmiş yabancı menşeli mallara uygulanacak işlem türünü ifade eder.

Gümrük mevzuatına bakıldığında; serbest dolaşımdaki yeni veya kullanılmış malın ihracı genel esaslar ile gerçekleştirilir. Fakat işlemin desteklenmesine ilişkin mevzuat, yatırım mevzuatı ve gümrük mevzuatının mahrecine iade hükümleri saklıdır.

Takas veya Bağlı Muamele Yoluyla Yapılacak İhracat

Takas veya Bağlı Muamele Yoluyla Yapılacak İhracatDışa satımın gerçekleştirildiği ülkeler döviz almak yerine ithalat ile karşılık alır. Önceden izin şartı gerektirir ve 6 ay süresi vardır.

İlgili birliklere gerekli evraklarla başvurulur. İhraç edilen ülkeden işlem bedeli yerine bir miktar mali hizmet veya teknoloji ithal edilir.

Ticari Kiralama Yoluyla Yapılacak İhracat

İşleme yönelik başvuru formundan bir nüsha doldurulur. İlgili birliğe başvuru yapılır. Mal bir süreliğine, belirlenen bedel karşılığında yurt dışına çıkarılır ve kiralanır.

Transit Ticaret

Serbest dolaşımda olan veya yurtdışından satın alınan malın ülkemiz üzerinden transit veya doğrudan tekrar ihraç edilmesi anlamına gelir.

Transit ticarete konu olan mallar; ithalata ve ihracata ilişkin vergi, resim, harç ve fona tabi tutulmaz, bu ücretler tahsil edilmez.

Ticari işlem yasağı bulunan ülkelerin transit ticaret girişiminde bulunması yasaktır.

Bedelsiz ihracat

Adından da anlaşıldığı gibi; herhangi bir bedel talep edilmeksizin ürünlerin yurt dışı edilmesidir. Buna örnek olarak yedek parça, numune gönderimi veya yolcuların yanında taşıdığı eşyaları gösterebiliriz.

Daha resmi bir tanımla; bedeli yürürlükte olan Kambiyo Mevzuatı ile belirlenen, yurda getirilmesi gerekli olmaksızın yurt dışına kesin olarak mal çıkışıdır.

Bu işlem türüne konu olabilecek malları buradan öğrenebilirsiniz.

Yurt Dışı Fuar ve Sergilere Katılım

Yurt dışı fuarlara, sergilere ve çeşitli organizasyonlara katılan firmalar geçici dışa satım yaparlar. Fakat eğer ürünlerini fuarda satarlarsa, dönüşlerinde bu ihracı kati ihracata çevirdiğini bilmek gerekir.

Serbest Bölgelere Yapılacak İhracat

Mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir. Dahilde İşleme Rejimi, KDV uygulamaları ve Türkiye İhracat Kredi Bankası uygulamalarına dair mevzuat hükümleri saklıdır.

Gerçekleştirileceği ülkeye göre türleri ise şöyle açıkladık;

Bunlar;

  • Avrupa Birliği ülkelerine
  • Serbest Ticaret Anlaşması’na (STA) göre
  • Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi’ne (GSP) kapsamında Türkiye’ye taviz tanıyan ülkelere olmak üzere üçe ayrılır.

Konu olan ürünlere göre ihracat çeşitlerini açıklamamız gerekirse;

Konu Olan Ürünlere Göre İhracat Çeşitleri

Farklı ürün türlerinin ihtiyaca göre bir ülkeden başka bir ülkeye dışa satılması söz konusu olabilir.

İhracatın Püf Noktaları Nelerdir?

İharacat Püf Noktaları Nelerdir?İş planlama aşamasında potansiyel ürünler, hedef pazar bilgileri ve satış taktiklerini bilmek dışa satım işlemleri yapabilmenin temel şartları olarak gösterilebilir.

Peki, hedef pazarı nasıl seçmeliyiz?

Eğer bir ülke hedef pazar seçilecekse sosyal, ekonomik ve politik yapıları araştırılmalıdır. Coğrafi konum da büyük önem taşır. Sektörün endüstriyel anlamda ne tür bir yapıya sahip olduğu bilinmelidir. Teknolojik gelişimi de dikkat edilmesi gereken bir diğer konudur.

İkinci aşama, “hedef ürünün belirlenmesi”dir. İthalatçının talepleri veya tercihlerine göre hedef ürünler şekillenebilir.

Ardından “müşterilerin bulunması ve tanıtım” gelir. Bu noktada satıcı elindeki ürünleri etkili bir şekilde tanıtmak için profesyonel bir internet sitesi açabilir. Yurt dışı organizasyonlara katılması da iyi bir fikir olabilir.

Dördüncü aşama olarak “dış pazara giriş” gelir. İhracatçı doğrudan işlem yapabilir. Bunun yerine komisyoncular, acenteler veya dış ticaret şirketlerini de kullanabilir. Yasaklar, kontroller ve izinler mutlaka dikkate alınmalıdır.

İhracat SorularıDağıtım kanalları ve faaliyetler de bu aşamada oldukça önem taşır. Ürün niteliklerinin değerli olabileceği ağlar tespit edilmelidir. Fiyatlar hem esnek hem de maliyetlerle uyumlu olmalıdır.

İhracat Nasıl Yapılır?

İhracat Yapımıİhracatçı olmak isteyen kişi ya da firmalar gerekli belgeleri alıp tüm işlemleri yerine getirdikten sonra, hiç satış yapmasalar dahi bu unvanını alırlar.

Bir ülkenin ihracatı nasıl yaptığı en çok merak edilen konulardan biridir. Size kısa ve anlaşılır biçimde yapım aşamalarını şöyle açıklayabiliriz;

  • Öncelikle onay, izin ve kayıt gibi işlemler için ilgili birliklere müracaat etmek gerekir.
  • Ardından gümrük beyannameleri ile gerekli olabilecek diğer belgeler hazırlanır.
  • Tüm hazırlıkların ardından gümrük idaresine müracaat edilir.
  • Engel görülmemişse fiili işlem gerçekleşir.
  • Son olarak kredili işlemlerde zorunlu olan dövizlerin yurda getirilmesi işlemi yapılır.

Tüm bu faaliyetletlerde bulunmak için başlamadan önce iş planına ihtiyacınız olacaktır.

İşte, dışa satım yapmak için izlemeniz gereken adımlar;

  • Firma kurmak
  • Birliklere Üye Olmak
  • Gümrük Müşavirliği tarafından yetkilendirilmek.

Türkiye sınırlı içinde resmi olarak kurulmuş bir firmaya sahip olmak gerekir. Anonim-limitet şirketler ya da şahıs şirketleri olabilir.

Ardından, TİM’e bağlı olup 13 Genel Sekreterlik alanında örgütlenmiş 61 Birlik’ten birine üye olmak gerekir.

İşlemlerin gümrüklerdeki takibi için yetkilendirilmiş bir gümrük müşaviri ile anlaşma yapılabilir. Bu işi kolaylaştırır. Fakat gümrük müşavirine yetki verilmelidir.

Bu aşamaların ardından dışa satıma başlayabiliriz. Ya elimizde ürün vardır, ya da ürün tavsiyelerine ihtiyaç duyarız.

İhracatçı Kimdir?

Bir malı ihraç eden kişi veya işletmeler, bu unvanı almak için üzerine düşenleri yerine getirmelidir.

T.C. Ekonomi Bakanlığı’na bağlı İhracat Genel Müdürlüğü, bu unvana sahip olabilmeyi şöyle açıklamıştır;

Ekonomi Bakanlığı İhracatçı Tanımİhraç faaliyetlerini gerçekleştiren kişi olabilmek için herhangi bir belgeye veya izin sertifikasına ihtiyaç duyulmaz. Ayrıca işlem yapabilmek için öncelikle kurumsal vergi numarası ve ihracatçı sıfatına sahip olmak gerekir.

E-ihracat Nedir?

E-ihracatÖzellikle son zamanlarda bu söylemi sıkça duyuyor olabilirsiniz. Bu kavramı en sade şekliyle şöyle açıklayabiliriz;

Mal veya hizmetin bir ülkeden yurt dışına internet üzerinden satılması anlamına gelir. Yani, yukarıda bahsettiğimiz dışa satım faaliyetinin internet aracılığı ile yapılanı olarak düşünebilirsiniz.

Mala alıcı bulma, ihraç edilecek malın sergilenmesi ve sipariş alma gibi kilit noktalar internet üzerinden yapılır.

Sözünü ettiğimiz bu işlem türü, normaline göre daha avantajlıdır. Çünkü, çok sayıda ülkeden milyonlarca müşteriye ulaşılabilir.

“Dünyanın bir diğer ucundaki insan, ayağıma ürün almaya gelmeyeceğine göre internet sitesinden onu sergilemem çok daha mantıklı.” şeklinde düşünen bir satıcı, haksız sayılmaz.

Dünyanın önde gelen sitelerinden Ebay, Amazon ve Etsy gibi platformlar bu işlemleri gerçekleştirebilmeniz için tasalanmıştır. Bunlara da sıcak bakmıyorsanız, kendiniz bir web sitesi kurarak dilediğiniz şekilde ürünün dışa satımını gerçekleştirebilirsiniz.

İhracatın Faydaları

Bir ülkenin ekonomik büyümesi için oldukça önemli olan dışa satım, firmaların gelişimi için de iyi bir fırsattır. Çünkü rekabet gücünü artırır.

Şimdi, bu faaliyetin bir firma için gibi yararlar sağladığına değinelim;

Firma için İhracat FaydalarıUluslararası ticaretin temel yapıtaşı olan bu faaliyet, dış ticaret dengesinin korunmasına katkı sağlar.

Makroekonomik dengeleri iyileştirir. Aynı zamanda istihdam, üretim ve karlılığı artırır. Dünya üzerindeki dev ekonomilerin dışa satım faaliyetlerinde en fazla aktif olanlar konumunda söyleyebiliriz. Bunlar;

  • Çin
  • ABD
  • Almanya
  • Japonya
  • Hollanda

Şirketler bu konuda daha hassas olmalı ve buna oldukça önem vermelidir. Hem şirketin gelişimi hem de ülke ekonomisine katkı sağlaması açısından bu önemlidir.

Başarılı bir ticari ilişki için, potansiyel riskler azaltılmalıdır. Bu da ancak pazar araştırması ile mümkün olur.

İhracat Destekleri

İhracat DestekDevletin desteği, ticari işlemlerin hepsinde büyük önem taşır. Özellikle üretim, pazarlama ve markalaşma gibi aşamalarda devlet ihracatçının yanında olur. Sağlanan desteklerle işlem daha kolay bir hale gelir.

Peki, bu destekler nelerdir? Onlara şöyle bir göz atalım;

  • Yurt dışı fuar desteği
  • Tasarım desteği
  • Yurt dışı birim marka tanıtım desteği
  • Pazara giriş belgeleri desteği
  • Yurt içi fuar desteği

Söz konusu destekler şekil, hukuk ve süreç açısından dikkatli bir şekilde incelenir ve takip edilirse faydalı olur. Belirlenen hedeflere ulaşmak, ülke ve dünya ekonomisi açısından son derece önemlidir.

100.000 TL sanal para ile VİOP işlemlerini risk almadan öğrenmek için buraya tıklayın.

Doviz Yatırımı Doviz Yatırımı
Kapat

100.000 TL Sanal paranız hazır!

Kaybetme riskiniz olmadan döviz alıp satarak para kazanma fırsatı yakalayabilirsiniz!

BEDAVA eğitime katılmak için

Burayı Tıklayın!
İŞLEM YAPMAYA HEMEN BAŞLA | GCM YATIRIM İŞLEM YAPMAYA HEMEN BAŞLA | GCM YATIRIM İŞLEM YAPMAYA HEMEN BAŞLA | GCM YATIRIM İŞLEM YAPMAYA HEMEN BAŞLA | GCM YATIRIM
AL SAT