Borsa Nasıl Oynanır, Nasıl Para Kazanılır? 100.000TL Sanal Para ile Risksiz Yatırım Yapın.
Ücretsiz Öğrenmek İçin Burayı Tıklayın!
Detaylı bilgi için tıklayın!
Borsa Nasıl Oynanır » Para Dünyası»İthalat Nedir? Türleri Nelerdir? Nasıl Yapılır?

İthalat Nedir? Türleri Nelerdir? Nasıl Yapılır?

Dışalım anlamına gelen ithalat, uluslararası ticaretin bel kemiğini oluşturan kavramlardan biridir. Gelin onunla ilgili detayları yakından inceleyelim;

İthalat Nedir? Türleri Nelerdir? Nasıl Yapılır?Bir ülkenin ihtiyaç duyduğu şeyi başka bir ülkeden satın alması, ithalatın en kısa tanımıdır. Bu alım yabancı para cinsinden ödemelerle gerçekleştirilir.

VİOP İşlemlerini Risk Almadan Demo Hesap ile Hemen Öğrenin!
Bilgi Almak için Tıklayın.

İthalat ve ihracat ile bir araya geldiğinde dış ticaret dengesini oluşturur. Biri diğerinin tam tersidir. Dışa satımı ihracat olarak tanımlıyorsak, ithalata da dıştan alım diyebiliriz.

Herhangi bir mal veya hizmet ithal edilebilir. Örnekle açıklayacak olursak; Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu buğdayı Rusya’dan alması ülkemizin ithalatı olarak kayda geçer. Rusya ise ihraç edendir.

İthalat Nedir?

İthalat Nedir Tanımİthalat; bir ülkenin herhangi bir malı veya hizmeti yabancı bir ülkeden döviz cinsinden satın alması işlemidir. Diğer adı dışalımdır.

İşlemin gerçekleştirildiği anda yürürlükte olan ithalat ve gümrük mevzuatına uygun şekilde yapılmalıdır.

İthalatın İngilizcesi import’tur. Türk Dil Kurumu (TDK) bu kavram için şöyle bir tanım yapmıştır: “Başka bir ülkeden mal getirme veya satın alma, dış alım.”

Bir ülke iç talebini karşılayamıyorsa, ihtiyaç duyduğu mal-hizmeti ithal etmeye yönelir. Yani başka bir ülkeden satın alım yaparak ihtiyacını giderir.

İthalat; özel veya tüzel kişiler tarafından yapılabilir. Ayrıca kamu iktisadi kuruluşlarının veya hükümetlerin doğrudan ithalat faaliyetlerinde bulunduklarını söyleyebiliriz.

Her ülke her malı, hammaddeyi veya hizmeti verimli şekilde üretecek diye bir şey yoktur. Kendi ülkemizden de yola çıkarak bunu görebiliriz.

İhtiyaç duyulan miktarın artması veya tamamen yoksunluk durumu ithal etmeyi bir ihtiyaç haline getirmiştir.

Küreselleşen ekonomik ortam ve ülkelerin birbirleriyle imzaladıkları ticaret anlaşmaları, ithalatın sıkça yapılmasının önünü açmıştır.

Bir ülkenin cari açık rakamında ithalat belirleyici rol oynar. Mesela Türkiye’nin yaptığı toplam ithalat, toplam ihracatından ne kadar fazlaysa o kadar fazla cari açık vermiş olur.

Elbette ithalat belli esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir. Satın alınan malın gümrük sınırlarından geçerek yurda sokulması, en basit kurallarından biridir.

İthalatın bir ülke ekonomisi için olumlu ve olumsuz etkileri olduğu konusunda farklı fikirler mevcuttur.

Kimi ekonomistler yurt içinde üretilen ürünlere olan talebi azalttığını düşünür. Bazıları da ithalatın tüketicilere daha fazla seçenek sunduğunu savunur.

Özetle; bulunduğunuz ülke dışında üretimi yapılmış olan bir mal ya da hizmetin başka ülkedeki alıcılar tarafından satın alınması durumunu ithalat olarak açıklayabiliriz.

Bir ülkede ithalat iki ihtiyaçtan dolayı ortaya çıkar; bunlardan ilki o mal veya hizmetin ülkede üretilemiyor olmasıdır. İkincisi ise ülke içindeki fiyatların yurt dışındakilerden daha yüksek olmasıdır.

İthalat Türleri Nelerdir?

İthalat Türleriİthalatın ne olduğunu yukarıda size açıklamaya çalıştık. Ülkelerin dış ticaretinde önemli bir rolü olan bu işlemin farklı türleri bulunur;

Belli Bir Özellik Arz Etmeyen İthalat

En sık tercih edilen ithalat türüdür. Normal mevzuatlar çerçevesinde yapılır. Herhangi bir koşula bağlı değildir.

İzne bağlı ithalat

Bu tür kendi içinde iki farklı gruba ayrılır. Bunları geçici ithalat ve ön izne bağlı eşyaların ithalatı olarak açıklayabiliriz.

Geçici İthalat

Her ülkenin her ürünü üretmesi mümkün olmayabilir. Bazen sahip olunan teknolojik donanımın yetersiz kalması veya üretime gerekli olan hammaddenin bulunmaması gibi sorunlarla karşılaşılır.

İlginizi Çekebilir: IMF Nedir?

Bu gibi sebeplerden kaynaklı olarak üretilemeyen veya monte edilemeyen parçalar yurt dışına ihraç edilir. Orada gördüğü işlemlerin ardından yeniden yurda getirilmesi işlemine geçici ithalat denir.

Ön İzne Bağlı Eşyaların İthalatı

Bazı eşyaların ithalatı mevzuat gereği ön izin alınması koşuluna bağlıdır. Bunlar genellikle;

  • Farklı ilaçlar
  • Ateşli silahlar
  • Kimyevi maddelerdir.

Bunların dışında da ön izin şartı kapsamında olan mallar bulunabilir.

Bedelsiz ithalat

Kısaca ticari kazanç amacıyla gerçekleştirilmeyen ithalat türüdür diyebiliriz. Vergisi olmayan malların yurda sokulmasıdır. Fakat yine de bu kesin olmayabilir. Zaman zaman gümrük vergisine tabi olabilir ya da olmaz.

Kişiye özgü eşyaların ya da yurda getirilmesi çok da gerekli olmayan, dış kazanç ve tasarruflar ile alınan malların ithalatını ifade eder.

Bedelsiz ithalata konu olabilecek mal-eşyalar şunlardır;

Bedelsiz İthalata Konu OlabileceklerDiyelim ki uzun yıllar boyunca yurt dışında yaşadınız ve artık ülkenize döneceksiniz. Size ait kişisel eşyaları, arabanızı ve ev eşyalarınızı bedelsiz olarak gittiğiniz yere götürebilirsiniz.

Teşvikli İthalat

Bu tür ithalatlar yatırım teşvik sistemi veya dahilde işleme rejimi çerçevesinde yapılır. Duruma göre bütün ya da bazı vergilerden muafiyeti vardır. Bunu bir örnekle daha iyi anlamanızı sağlayalım;

Türkiye’de bir televizyon ürettiniz ve bunu başka bir ülkeye satacak, yani ihraç edeceksiniz.

Ürünü Türkiye’de üretmiş olmanız içindeki bazı malzemelerin ithal edildiği gerçeğini değiştirmez. Bu sebeple içindeki vergiler usul gereği ayrı olarak vergilendirilir. Fakat bu size daha pahalıya patlayacaktır.

Televizyonun içinde kendi üretmediğini parçaları kullansanız da sonuç olarak ortaya yeni bir ürün çıkardınız. İşte bu sebeple bütün ithalat vergisinden ve KDV’den muaf olursunuz.

Şimdi de ödeme şekillerine göre ithalatın kaça ayrıldığını inceleyelim;

Mal Karşılığı İthalat

Mal gümrüklenir. Ardından bedeli ödenir ve belgesi çekilir. Bu şekilde yapılan ithalat türüdür.

Akreditifli İthalat

Bu ithalat türünde alıcı, malın sevk edilmesinden önce bir banka aracılığı ile satıcının bulunduğu yerdeki bankası gözetiminde malın sevk belgesini teslim eder. Bu teslimat karşılığında ödenmek üzere kredi açtırır.

İhracatçının malların eksiksiz bir şekilde ve tam zamanında yollamasını garantiler. Belirtilen şartlar sağlanmazsa satıcının bankası tarafından ödeme yapılmaz.

Belge Karşılığı İthalat

Malın gideceği yere ulaşmış olma şartı aranmaz. İthalat yapılan ülkeden yola çıkmış olduğunu kanıtlayan belgenin bedeli ödenir.

Bankadan belge alınır ve bu şekilde ithalat gerçekleştirilir.

Kredili İthalat

Bu tür ithalatların bedeli ileri bir tarihte ödenir. Vadeli olarak da açıklayabiliriz.

Ankossinyasyon İthalat

Bu tür ithalatlarda satış yapılır ve belirli bir vade sonunda mal bedeli transfer edilir.

İthalat Nasıl Yapılır?

İthalat YapımıTıpkı ihracat gibi ithalatın da bazı kuralları ve şartları vardır. İthalat yapılabilmesi için öncelikle satın alınacak bir ürün olmalıdır.

İthalat belgesine gereksinim duyulmaz. İşlemi gerçekleştirecek gerçek veya tüzel kişilik gerekir. Bu kişilerin vergi numarası olmalıdır.

Bu noktada bilmeniz gereken asıl ayrıntı, kişi ya da kurumların ilk kez ithalat gerçekleştirecekse mutlaka Gümrük İdaresi’ne kayıt yaptırması gerektiğidir. Gümrük İdaresi’ne kayıt olmak için şu belgeler gerekir;

Yukarıda belirttiğimiz gereklilikler hemen her ürün için geçerlidir. Tüm aşamaların ardından ithal edilecek malın tabi olduğu mevzuata dikkat edilmelidir.

Malın bedeli ve varsa vergiler ödenir, gerekli izinler alınır ve ardiye ücreti ödenir. Ardından ithalat gerçekleşir.

İthalatçı Kimdir?

İthalatçı Olabileceklerİşlemin nasıl yapıldığından sonra en çok merak edilen konulardan biri kimlerin ithalat yapabileceğidir.

T.C. Ticaret Bakanlığı’nın resmi web sitesinde bu konuya şöyle açıklık getirilmiştir;

İthalat Rejimi Kararı Ticaret BakanlığıBu, sizin için akılda kalıcı bir tanım olmayabilir. Gelin bir de ithalatçının sahip olması gereken özelliklere bakalım;

  • Bir önceki bölümde de belirttiğimiz gibi gerçek veya tüzel kişilerin eğer ilk ithalatı ise Gümrük İdaresi’ne kayıtlı olması,
  • Türkiye’de mukim ve vergi numarasına sahip olması,
  • Yürürlükte olan mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan ortaklıkları bulunması gerekir.

Ayrıca, tacir unvanını kazanmamış gerçek kişilerin ithal edebildiği bazı mallar bulunur. Özel, kişisel ve ailevi kullanıma mahsus olduğu bilinen veya hediye amaçlı getirildiği açıkça görülen mallar bunlar arasındadır.

İthalatın Özellikleri

İthalat ÖzellikleriÜrünün hangi kotaya tabi olduğu, kısıtlamaları ve vergileri gibi her türlü husus dikkat edilmesi gereken noktalardandır. İthalatın özelliklerini şöyle maddeledik;

  • Bir mal ithal edilecekse onun pazarda satılabilme potansiyeline bakılmalıdır. “Pazar analizi” kilit önemdedir.
  • İthal edilecek mal hedef müşterilerin istek ve ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde olmalıdır.
  • Malın istenilen noktaya getirilinceye kadarki maliyetleri hesaplanmalıdır. İhtiyaç duyulan finansmanın varlığı kontrol edilmelidir.
  • Malın herhangi bir izin şartı olup olmadığını iyi araştırmak gerekir.
  • Yurt dışında düzenlenen fuar ve çeşitli organizasyonlar ithalat işlemi için fayda sağlayacaktır.
  • Ürün ithalatı gerçekleştirilirken birim fiyatı düşük tutulmalıdır.
  • İyi takip edilen bir dizi işlemler sonucunda verimli ve başarılı bir ithalat gerçekleştirmiş olursunuz.
  • İthalat rejimine ilişkin 2020 yılı Ocak ayı itibarıyla güncel kararlara buradan ulaşabilirsiniz.
  • Ülkemizde ithalattan alınan vergileri; gümrük vergisi, KDV, Özel Tüketim Vergisi, Damga Vergisi ve Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanunu’nda belirtilen akaryakıtların ithali durumunda Akaryakıt Tüketim Vergisi olarak belirtebiliriz.
  • Malın rekabet gücü ithalatta önemli bir etkendir.
  • İthal edilecek malın niteliğine ve özelliklerine göre yapılacak kontroller farklılık gösterir.
  • Bazı ürünler iç pazarda daha pahalıya üretilir, onları dış pazardan ithal etmek daha az maliyetli olabilir. İşte bu durumda ithalat enflasyonun denetim altına alınmasında rol oynar.
  • İşletmelerin üretim için gerçekleştirdikleri ithalatta kaliteli ürünün en ucuz maliyetle elde edilmesi sağlanmalıdır.

İthalat Ürünleri

İthalat ÜrünlerÜlkemiz, özellikle son yıllarda ihracatta üstün başarılar kaydetti. Fakat buna rağmen ithalat ihracattan fazla gerçekleşti. Yani dış ticaret açığı ortaya çıktı.

Daha önce de belirttiğimiz gibi bir ülke ihtiyaç duyduğu herhangi bir mal ya da hizmeti ithal edebilir.

En Fazla İthal Edilen ÜrünlerÜlkemiz petrol ve doğal gaz bakımından oldukça zengin olan Rusya ile İran’dan ithalat gerçekleştirir. Türkiye’nin başta gelen ithalat ürünlerinde petrol ve doğal gazı göstermek yanlış olmayacaktır.

Her ne kadar yukarıda otomotiv yer alsa da ülkemizde dış ticaret açığının en az olduğu sektörlerden biri olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü ülkemizde çalışmalarına devam eden çoğu yabancı otomotiv şirketi yerli yatırımcılarla ortaklık yapar.

Almanya, Fransa ve İtalya ülkemizin otomotiv ve yedek parça ithal ettiği ülkelerdir.

2017 yılından itibaren ülkemizin en fazla ithalat yaptığı ülkeler şunlardır diyebiliriz;

  • Çin
  • Almanya
  • Rusya Federasyonu
  • ABD
  • İtalya
  • Fransa
  • İran
  • İsviçre

Yine 2017 yılındaki verileri baz alacak olursak, ülkemiz o yılda toplam 234 milyon dolarlık ithalat gerçekleştirdi. Bunun 5 milyar dolarlık kısmı tarım ürünlerinden oluştu.

İthalat Mevzuatı

İthalat Mevzuatı, T.C. Ticaret Bakanlığı’nı tarafından zaman zaman güncellenir. Bakanlık tarafından İthalat Rejimi Kararı, İthalat Yönetmeliği ve İthalat Tebliğleri verilmiştir.

Paralel İthalat Nedir?

Orijinal bir ürünün o ülkede bulunan dağıtıcısı dışında başka bir kişi veya firma tarafından ithalatının gerçekleştirilmesidir. Bahsedilen bu işlem kanunlara aykırı değildir.

Ticaret Bakanlığı bu konu ilgili şöyle bir ayrıntı belirtmiştir;

Paralel İthalat TanımıParalel ithalatta ithal edilen ürünlerin orijinal olması gerekir.

Paralel ithalat gerçekleştiren firmaların satış yapabilmeleri, distribütör firmaların belirttiği satış fiyatının altına inebilmek ile mümkün olur.

100.000 TL sanal para ile VİOP işlemlerini risk almadan öğrenmek için buraya tıklayın.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın.
İÇİNDEKİLER
AL SAT